HET HEK IS VAN DE DAM
De stilte voor de storm! Het rendement van de 10-jarige U.S. Treasury heeft het hoogste niveau bereikt, sinds October, 2007, net voordat de vorige Grote Financieele Crisis aanbrak. Er is nu geen houden meer aan. Bij hogere rendementen, daalt de waarde van vastrentende waarden, terwijl de meeste grote beleggers hun belang daarin juist hadden verhoogd. Dit treft het hart van het financieele systeem, want staatsleningen zijn het onderpand voor krediet. Zonder onderpand, geen krediet. Net zoals toen, verwachten de meeste waarnemers een 'zachte' of zelfs geen economische landing. De algemene mening is tegenwoordig weer, dat bovenstaand rendement spoedig zal dalen, dat de sterke Dollar zal verzwakken en dat er dus helemaal geen vuiltje aan de lucht is. Het tegendeel is waar! De Amerikaanse Federal Reserve is immers pas begonnen met de verkoop van de, tijdens COVID, ingekochte Treasuries op haar balans (Quantitative Tightening - QT) en de U.S. Treasury overspoelt de markt nu met een zondvloed van Treasuries om de gigantische begrotingstekorten te dekken en om aflopende Treasuries te verlengen. Vandaar de steeds hogere rendementen, al bijna 3 jaar lang! Er is nog een hele lange weg te gaan, omdat de begrotingstekorten ernstig worden onderschat, o.a. vanwege de recente wetgeving (Inflation Reduction Act -IRA - en de CHIPS & Science Act). Naast alle andere onzekerheden, eist de markt een hogere beloning voor schuldpapier, dat nog heel lang op de tocht zal blijven staan. Er hangt een kredietcrisis in de lucht, omdat men totaal onvoorbereid is op een verdere stijging in rentekosten. Gedwongen uitverkoop van alles, wat los en vast zit, is straks aan de orde van de dag. Het hek is van de dam.
(MONTHLY DATA)(BofA MERRILL LYNCH, GLOBAL FINANCIAL DATA, BLOOMBERG.) DE STILTE VOOR DE STORM!
(STOCKCHARTS) - HET RENDEMENT VAN DE 10-JARIGE TREASURY LIJKT TE ZIJN UITGEBROKEN NAAR BOVEN! WE ZIJN ER NOG LANG NIET. HET HOOGTEPUNT LIGT VERDER IN HET VERSCHIET DAN DE ALGEMENE MENING GELOOFT.
Als klap op de vuurpijl, gaat de olieprijs nu ook flink omhoog, net zoals in 2007. Dit is voornamelijk te danken aan de productiebeperking van het oliekartel, niet aan de vraag naar olie. Maar olie vormt nog wel steeds 33% van de energievoorziening van de wereld. Vele recessies werden in het verleden veroorzaakt door olieprijsschokken. Tussen 1999 en 2008 steeg de olieprijs maar liefst van $ 10.00 naar $ 140.00. De huidige opgaande trend van $18.00 in 2020 naar $90.00 in 2023, zou, volgens enkele deskundigen, een nieuw record kunnen bereiken van $150.00 tot $ 200.00, omdat de Amerikaanse Strategic Petroleum Reserve (SPR), de olievoorraad voor noodgevallen, hoognodig bijgespekt moet worden. In ieder geval zal de wereld voorlopig weer moeten wennen aan peperdure olie, ook al omdat de overgang naar z.g. Net Zero zorgt voor een droogte in olieboringen. Maar dan zullen inflatoire verwachtingen weer de pan kunnen uitrijzen. De ellende in de markt van bestaande vastrentende waarden met lagere rendementen, vooral die met lange looptijden, kan daarom nog heel lang aanhouden. De enorme verliezen, 'op papier', van de obligatieportefeuilles bij alle financieele instellingen, inclusief bij alle Centrale Banken, blijven niet onopgemerkt en geven reden tot grote ongerustheid.
(BLOOMBERG) - DE WERELD KRIJGT NU TE MAKEN MET OBLIGATIE-RENDEMENTEN, DIE, NA AFTREK VAN INFLATIE, POSITIEF ZIJN. DIE 'REEELE' RENDEMENTEN (NOMINALE MINUS DE INFLATOIRE VERWACHTINGEN) ZIJN NU IN DE BUURT VAN DIE TIJDENS DE GROTE FINANCIEELE CRISIS VAN 2009.
DE FEDERAL FUNDS RATE WORDT DOOR DE AMERIKAANSE FEDERAL RESERVE VASTGESTELD EN IS HET RENTEPERCENTAGE, WAARTEGEN DE AMERIKAANSE BANKEN 'S NACHTS ONDERLING HUN BESCHIKBARE GELDMIDDELEN UITLENEN. DAT RENTEPERCENTAGE IS SCHERP VERHOOGD EN IS NU POSITIEF ('REAL'). HET EFFECT HIERVAN IS TOT NU TOE WELISWAAR BESCHEIDEN GEWEEST, MAAR ZULKE BEWEGINGEN HEBBEN, MET EEN VERTRAGENDE WERKING, HELE GROTE GEVOLGEN.
Inflatie onder de knie krijgen is gewoonlijk een kwestie van vele jaren. Vaak zijn de signalen van lagere prijzen, laat staan lagere kosten, voorbarig. Het is een frustrerend proces, vooral voor politici, die te vroeg juichen. In de jaren '70, toen de wereld te kampen had met de oliecrisis, de Vietnamese oorlog en de gevolgen van de 'Great Society' onder President LBJ, vonden er 3 golven van inflatie plaats, voordat er eindelijk hardhandig moest worden ingegrepen met 20% rente. Tegenwoordig heeft de wereld te maken met veel grotere uitdagingen dan toen.
DE 3 GOLVEN VAN INFLATIE IN DE JAREN '70. HET VERSCHIL MET DE JAREN '70 IS DE VERRASSEND STERKE DOLLAR VAN TEGENWOORDIG, WAT EXTRA PIJNLIJK IS VOOR DE DOLLARSCHULDENAREN, WAARDOOR DE KANS OP EEN WERELDRECESSIE WORDT VERGROOT. 80% VAN DE WERELDSCHULD LUIDT IN DOLLARS, OMDAT OBLIGATIES IN ANDERE VALUTA MOEILIJK KUNNEN WORDEN GEPLAATST, VANWEGE RELATIEF BEPERKTE VERHANDELBAARHEID. (BIANCO) - DE BROAD DOLLAR INDEX, GEBASEERD OP DE HANDEL IN GOEDEREN MET DE HANDELSPARTNERS VAN AMERIKA, IS VEEL STERKER DAN VERWACHT, OMDAT EEN EVENTUELE AMERIKAANSE RENTEDALING VOORLOPIG OP ZICH LAAT WACHTEN.
Sinds de Grote Financieele Crisis van 2008 en de COVID-pandemie van 2020, moesten de Centrale Banken de 'geldkraan' wijd openzetten om een economische depressie te voorkomen. Echt gelddrukken ('geld uit het niets') was verboden door de Bank of International Settlements (Basel), het overkoepelend orgaan van de meeste Centrale Banken. Daarom was er voornamelijk sprake van Kwantitatieve Verruiming (Quantitative Easing - QE), die, via een ruil van relatief illiquide naar relatief liquide activa bij financieele instellingen, de liquiditeit in het financieele systeem vergrootte, zonder dat de totale geldhoeveelheid noemenswaardig beinvloed werd. Dat laatste moest in toom worden gehouden om de kans op hyperinflatie te beperken. Die liquiditeitsvergroting had echter wel gevaarlijke bubbels tot gevolg, vooral in non-valeurs, die uiteindelijk altijd barsten. Criminelen hadden natuurlijk een geweldige dag, toen velen luisterden naar sprookjesvertellers met hun beloftes van bomen, die tot in de hemel zouden blijven groeien. Bovendien was de liquiditeitsvergroting in de laatste jaren zonder weerga, groter dan in de 246 jaar daarvoor! Sta daar maar eens bij stil.
Maar zo'n proces moest eens teruggedraaid worden om de geloofwaardigheid van de Centrale Banken niet op het spel te zetten. Deze noodzakelijke ontwikkeling kan leiden tot ernstige spanningen bij die partijen, die zich gretig verorberd hadden aan de voederbak van lage, geen of zelfs negatieve rente. Massa's spookbedrijven ('zombies') staan op de nominatie om het onderspit te delven. Een 'zachte' landing? Vergeet het maar! Dat was ook de algemene mening in 2007, net voor de grootste financieele crisis in 80 jaar. Inmiddels is, sinds 2021, het percentage van faillissementen bij Amerikaanse bedrijfsobligaties al schrikbarend opgelopen.
De wereld staat pas aan de vooravond van de terugkeer naar de harde realiteit ('the Great Unwinding'). Dat betekent, dat krediet voor de aanschaf van activa, inclusief onroerend goed, een hele gevaarlijke gok is geworden. De periode van speculatie is echt ten einde gekomen. Krediet, als het al mogelijk is, wordt duurder en schaarser. Obligatierendementen blijven in de lift, met de nodige onderbrekingen, met een dienovereenkomstige waardedaling in vooral langlopende obligaties. De gigantische monetaire stimuleringen zorgden voor dolle pret! 'Eigenaars' van opgeblazen activa, met name in onroerend goed, voelden zich 'rijk'. Een pijnlijke ontnuchtering volgt voor degenen, die zichzelf, tijdens deze bubbel, als een financieel genie beschouwden. Iedereen leek, al slapende, miljonair te kunnen worden! Men moet nu maar hopen, dat men de eigen baan niet verliest, want een verhuizing is erg onaantrekkelijk geworden. Tenzij men in staat is om het eigen huis te verhuren aan hen, die niet meer in aanmerking komen voor een hypotheek. Tegelijkertijd is het raadzaam om, stapsgewijs, de hypotheekschuld af te bouwen, want het gratis 'mee-liften' in de bubbel van huizenprijzen is voorlopig voorbij. Elke huiseigenaar moet nu proberen om versneld hypotheekvrij te worden. Na de crisis in 2008, duurde het 5 jaar, voordat er een herstel intrad. Maar dit keer moet men eerder denken aan zo'n 10 jaar, omdat de wereld sindsdien veel instabieler is geworden, vanwege de toenemende deglobalisering. De wereld lijkt uitelkaar te vallen, met alle inflatoire gevolgen van dien. Ondertussen vormt het eigen huis voor de gemiddelde burger vaak wel 50 tot 100% van het netto eigen vermogen, al naar gelang de leeftijd. Dus het leeglopen van de huizenbubbel zou bij velen heel hard aankomen. Als activa-inflatie omslaat in activa-deflatie, dan worden de inkomsten van die activa, zoals dividenden bij aandelen, weer essentieel. Het eigen huis heeft geen inkomsten, behalve woongenot. Maar bij gebrek aan een waardestijging, wordt onroerend goed vaak een blok aan het been, want de onderhoudskosten worden meestal onderschat en die kunnen flink tegenvallen. De ramp, die zich thans, in sommige regio's, voltrekt in commercieel onroerend goed, met waardedalingen van 70%, is een rode lap op een stier. Zoiets leidt tot de ene kredietopvraging na de ander. Dit zal zich uitbreiden als een olievlek. Niets is een eiland. Opeens begint het velen te dagen, hoe gevaarlijk excessieve krediethefbomen kunnen zijn in een tijd van monetaire 'verkrapping', als de monetaire teugels moeten worden aangehaald. Huiseigenaars, met tophypotheken, moeten maar hopen, dat hun kredietverstrekkers hen de hand boven het hoofd zullen blijven houden, totdat de donkere wolken optrekken. Vette kans, ja.
MEDEDELING: COMMENTAREN WORDEN NU, VOORDAT PLAATSING PLAATS VINDT, PREVENTIEF GECONTROLEERD. MEN MOET ALTIJD IN GEDACHTEN HOUDEN, DAT DIT BLOG VOORNAMELIJK GERICHT IS TOT DEGENEN, DIE BELANGSTELLING HEBBEN VOOR HET INTERNATIONALE BEURSGEBEUREN. DUS COMMENTAREN OVER COVID, W.E.F. OF DE OORLOG WORDEN MEESTAL NIET OP PRIJS GESTELD.
WELGEMANIERDHEID STAAT OP DIT BLOG VOOROP IN VERBAND MET MOGELIJKE AANSPRAKELIJKHEID VOOR REACTIES.
MEN KAN TE ALLEN TIJDE EEN E-MAIL (DSCHMULL@GMAIL.COM) OF EEN TWEET (VIA TWITTER, @RICKSCHMULL) STUREN NAAR ONDERGETEKENDE.
Het Blog SCHMULLADDERTJEONDERHETGRAS heeft thans 6 soorten van lidmaatschap. WORD LID! U bent van harte welkom! Uw lidmaatschap geeft recht op persoonlijk advies, regelmatige Pamfletten, lunches, borrels en belangrijke artikelen. Zie voor nadere gegevens onderaan het Blog.
Hopelijk vinden er in 2023 weer enkele presentaties plaats. Het wordt hoog tijd om alle Blogleden en Bloglezers nog eens persoonlijk te woord te staan!
