Translate

woensdag 31 januari 2024

OP DREEF


OP DREEF

Op dreef zijn geeft een onwerkelijk gevoel. Het lijkt allemaal vanzelf te gaan. Maar dat is niet zo. De reden, dat met name de Amerikaanse economie, ondanks de scherpe rentestijging, toch schijnbaar in vuur en vlam lijkt te zijn geraakt, vooral vergeleken met die van de rest van de wereld, zonder veel tekenen van een recessie, is de aanjaging daarvan door gigantische staatsprogramma's, buitensporige begrotingstekorten en monetaire stimulering, die als zodanig niet wordt aangemerkt ('not-QE'). Verder lijkt de QT, de monetaire  'verkrapping', van de laatste 1.5 jaar 'gesterilizeerd', waardoor de 'excessieve' liquiditeit sinds 2022 NIET is gedaald, maar gestegen! Tja, het is immers een Amerikaans verkiezingsjaar...

DE AMERIKAANSE OVERHEIDSUITGAVEN SINDS 2020 ZIJN NU HOGER DAN DIE TIJDENS DE TWEE WERELDOORLOGEN EN DIE TUSSEN 1970 TOT 1990 GEZAMENLIJK!

DIT IS DE STILTE VOOR DE STORM. EEN ZACHTE OF GEEN ECONOMISCHE LANDING IS DE ILLUSIE VAN DE EEUW. DE TIMING VAN EEN CRASH - LANDING IS, OP KORTE TERMIJN, MOEILIJK TE VOORSPELLEN. MAAR ELKE CRISIS BIEDT UITEINDELIJK OP DEN DUUR WEER KOOPKANSEN. ONDERTUSSEN IS DE S&P 500 INDEX, IN DE LAATSTE 10 JAAR, MET JAARLIJKS 12% GESTEGEN, EN DE NASDAQ 100 (TECHNOLOGIE) INDEX MET LIEFST 18% PER JAAR! EUFORIE IS ZO GEVAARLIJK. KUDDEGEEST IS DE MANIER OM ALLES TE VERPRUTSEN. KOOP DUS NIET TE VROEG! HOUD JE KRUIT DROOG!

IS ER TEGENWOORDIG SPRAKE VAN EEN 'GOUDLOKJESEFFECT' ('GOLDILOCKS') VAN 'NIET TE WARM, NIET TE KOUD, NET GOED'? VERGEET DAT MAAR! DE KREDIETHEFBOMEN VAN TEGENWOORDIG ZIJN ZO INGEWIKKELD, ZO ONZICHTBAAR, ZO OMVANGRIJK EN ZO RISKANT, DAT ER MAAR WEINIG BEHOEFT TE GEBEUREN OF HET GEHELE FINANCIEELE KAARTENHUIS STORT OPEENS EN IN SNELTREINVAART IN ELKAAR.

GEMAKKELIJK GELD VERDIENEN (‘EASY MONEY’) IS VOORBIJ. NUL- EN NEGATIEVE RENTE ZIJN VERLEDEN TIJD. DE RENTE ZAL, MET TIJDELIJKE ONDERBREKINGEN, NOG HEEL LANG HOOG BLIJVEN OF ZELFS STIJGEN, NET ZOALS IN DE JAREN '70. DE MARKTRENTE VERTROUWT HET NIET ('SMELLS A RAT'). PAS OP VOOR DE VAL VAN TALLOZE SPOOKBEDRIJVEN! DE RENTE WORDT DOOR DE MARKT BEPAALD, NIET DOOR DE CENTRALE BANK. DE CENTRALE BANK HOBBELT ER ALTIJD ACHTERAAN. CENTRALE BANKEN ZIJN HELEMAAL GEEN TOVENAARS. ELKE DALING IN DE INFLATIE EN RENTE LIJKT TIJDELIJK, NIET STRUCTUREEL. ECONOMISCHE STAGNATIE EN INFLATIE (STAGFLATIE) KUNNEN HEEL LANG HET BEELD BLIJVEN VERTROEBELEN.


(MICHAEL  A. AROUET) - WOW! DE RENTE, NA AFTREK VAN INFLATIE, ZOU KUNNEN BLIJVEN STIJGEN, ZELFS ALS DE RENTE NIET WORDT VERLAAGD, HET TEGENOVERGESTELDE VAN DE LAATSTE 15 JAAR.

RENTE IS ‘DE PRIJS VAN GELD’. DIE PRIJS STIJGT, NAARMATE DE KREDIETWAARDIGHEID DAALT. DE KREDIETWAARDIGHEID STEVENT AF OP EEN GIGANTISCHE CRISIS, OMDAT SCHULD, ALS PERCENTAGE VAN DE ECONOMIE, OP EEN GEGEVEN MOMENT, TEGEN DE MUUR LOOPT, WAARDOOR ALLE VERTROUWEN VERVLIEGT.


GOOD LUCK!

MEN MOET, IN HET GUNSTIGSTE GEVAL, VOORLOPIG REKENING HOUDEN MET EEN ‘VERLOREN DECENNIUM’, EN, IN HET ONGUNSTIGSTE GEVAL, EEN VERLIES VAN 50% OF MEER, VOORAL IN DE PEPERDURE EN OVERDREVEN POPULAIRE TECHNOLOGIE-SECTOR. TUSSEN 1968 EN 1982 (14 JAAR), WAS DE DOW JONES AANDELEN-INDEX NAGENOEG ONVERANDERD, MAAR NA AFTREK VAN INFLATIE, WAS ER SPRAKE VAN EEN DALING VAN 67%. BOVENDIEN IS DE WAARDERING VAN HET GEMIDDELDE AMERIKAANSE AANDEEL VER BOVEN HET LANGE-TERMIJN GEMIDDELDE. MAAR DEGENEN, DIE OP DE BEURS HUN BROOD VERDIENEN BLIJVEN NATUURLIJK HAMEREN OP DE ENORME VOORUITZICHTEN VOOR KOERSWINST BIJ OVERGEWAARDEERDE AANDELEN!

IN EEN AMERIKAANS VERKIEZINGSJAAR, IS ER ZELDEN SPRAKE VAN EEN DALING VAN DE MEESTE BEURSKOERSEN. DAAROM IS DE KANS OP EEN ONREDELIJKE ‘MELT-UP’ OMHOOG IN 2024, OOK IN TECHNOLOGIE, NOG HEEL GROOT. MAAR LAAT DAT MAAR OVER AAN DE SPECULANTEN. LANGE TERMIJN BELEGGERS MOETEN ZICH VERRE HOUDEN VAN EEN EVENTUELE ‘MELT-UP’. VERKOOP LIEVER 'TE VROEG'!

SOMS IS DE VERLEIDING GROOT OM IN GRONDSTOFFEN TE BELEGGEN. WAT MEN VAAK VERGEET, IS HUN GRILLIGE GESCHIEDENIS. ER IS VOORTDUREND SPRAKE VAN EEN BOOM & BUST, WANT OVERPRODUCTIE IS NU EENMAAL MENSELIJK. OPVALLEND IS, DAT, ONDANKS ALLES, DE GEMIDDELDE GRONDSTOFPRIJS SINDS 1850 IS GEDAALD, NA AFTREK VAN INFLATIE! DOE NOOIT MEE MET MODETRENDS. DE PRIJZEN VAN LITHIUM EN COBALT, BIJVOORBEELD, HEBBEN HET, ONDANKS ALLE 'HYPE', TOCH LATEN AFWETEN.

DE WERELD ZAL HEEL LANG HET SPIEGELBEELD BELEVEN VAN DE PERIODE TUSSEN 1982 EN 2024 (42 JAAR). IN 1982 WAS DE WAARDERING VAN ACTIVA UITERST LAAG GEWORDEN, VANWEGE DE ENORM HOGE RENTE. EEN TERUGKEER NAAR ZO’N AANTREKKELIJKE WAARDERING IN DE KOMENDE 10 JAAR IS HEEL WAARSCHIJNLIJK, OM WELKE REDEN DAN OOK, NET ZOALS DE NATUURLIJKE CYCLUS VAN EB EN VLOED.

HET HOOGTEPUNT VAN DE S&P 500 INDEX IN HET JAAR 2000, WERD GEVOLGD DOOR EEN DALING VAN 50%. DE NASDAQ INDEX DAALDE MET 78% EN DE NASDAQ 100 INDEX (TECHNOLOGIE) DAALDE MET 83%. DE DOW JONES INDUSTRIAL AVERAGE (DOW JONES) STEEG TUSSEN 1921 EN 1929 MET 600% (‘MELT-UP!’). TUSSEN 1929 EN 1932 WAS ER EEN INSTORTING VAN 89%. HET DUURDE TOT 1954 (25 JAAR), VOORDAT HET NIVEAU VAN 1929 WEER WERD BEREIKT. 

DE JAPANSE NIKKEI 225 INDEX STEEG 75% (12.5 % PER JAAR) IN DE EERSTE HELFT VAN DE JAREN '80, GEVOLGD DOOR 224% (27% PER JAAR) TUSSEN 1985 EN 1989. EEN VERBIJSTERENDE STIJGING VAN GEMIDDELD 20% PER JAAR, 10 JAAR LANG!

(BIS)

IN 1991 WAS AL HET LAND IN JAPAN 4 MAAL ZOVEEL WAARD ALS DAT VAN AMERIKA, DAT 25 MAAL ZO GROOT IS. NATUURLIJK MOEST ZO'N ZEEPBEL EENS BARSTEN. ECONOMISCHE STAGNATIE EN DEFLATIE VOLGDEN. PAS ONLANGS HEEFT DE JAPANSE NIKKEI 225 INDEX WEER HET HOOGTEPUNT VAN 35 JAAR GELEDEN BEREIKT, MAAR DE WONINGPRIJZEN, ALHOEWEL HERSTELLENDE, ZIJN NOG STEEDS VER BENEDEN DIE VAN 1991, RUIM 30 JAAR GELEDEN, MEDE DANKZIJ DE TOENEMENDE VERGRIJZING.

DE LES IS, DAT DE CYCLUS VAN EXCESSIEF KREDIET NOOIT EEUWIG IS. CENTRALE BANKEN KUNNEN WEL ‘GELD SCHEPPEN’ (VIA EEN RUIL VAN ILLIQUIDE VOOR LIQUIDE ACTIVA), MAAR HEBBEN GEEN VAT OP HET GEBRUIK DAARVAN. DAAROM IS DE OMLOOPSNELHEID VAN HET GELD (‘VELOCITY’) NU LAGER DAN IN DE ECONOMISCHE DEPRESSIE VAN DE JAREN ‘30. DE OMLOOPSNELHEID VAN HET GELD (‘VELOCITY’), HOE VAAK GELD VAN HAND TOT HAND GAAT, DAALT AL 26 JAAR LANG. DAT IS UITEINDELIJK UITERST DEFLATOIR EN GEEN MONETAIR BELEID IS, OP DEN DUUR, DAARTEGEN OPGEWASSEN. CENTRALE BANKEN KUNNEN UITSLUITEND HET UUR VAN DE WAARHEID TIJDELIJK UITSTELLEN, MAAR HET OOG VAN DE STORM KOMT STEEDS DICHTERBIJ EN IS ONVERMIJDELIJK.

OTHER DEPOSIT LIABILITIES (ODL) IS DE GELDHOEVEELHEID ZONDER BETAALMIDDELEN (CURRENCY) EN GELDMARKTFONDSEN (MONEY MARKET FUNDS). DE LAATSTE TWEE KUNNEN BUITEN BESCHOUWING WORDEN GELATEN, OMDAT DIE, ALS RUILMIDDEL, BIJNA GEEN ROL SPELEN. DE ODL, NA AFTREK VAN INFLATIE, IS AL 3 JAAR NEGATIEF. DAAROM HEEFT MONETAIRE STIMULERING HAAR GRENS BEREIKT. VERHOGING VAN SCHULD HEEFT NU EEN AVERECHTS EFFECT EN KAN LEIDEN TOT NEGATIEVE (!) ECONOMISCHE GROEI (ECONOMISCHE INKRIMPING).

HET EINDSPEL VAN ALLE KUNST EN VLIEGWERK OM EEN OPLOSSING VOOR EEN MAATSCHAPPIJ MET EXCESSIEVE SCHULD OP DE LANGE BAAN TE SCHUIVEN, IS EEN INSTORTING VAN DE KREDIETCYCLUS. MEN MOET ZICH NU DAAROP VOORBEREIDEN, VOORDAT HET TE LAAT IS. KREDIETHEFBOMEN (‘LEVERAGE’) ZIJN TEGENWOORDIG AANZIENLIJK GROTER DAN VROEGER, OMDAT HET SYSTEEM VAN SCHADUWBANKEN, BUITEN HET TRADITIONELE BANKWEZEN, BIJNA 50% VAN DE FINANCIEELE SECTOR IS GEWORDEN. DAT HEEFT EEN OPEENSTAPELING VAN KREDIETHEFBOMEN TOT GEVOLG GEHAD. DAT IS VOORAL GEVAARLIJK, NAARMATE DE MAATSCHAPPIJ STEEDS MEER AFHANGT VAN TOENEMENDE SPECULATIE VOOR DE CREATIE VAN ZOGENAAMDE ‘PAPIEREN’ VERMOGENS.


OEPS!

KORTLOPENDE STAATSLENINGEN, ZOALS 3-MNDS US TREASURY BILLS, HET VEILIGSTE PAPIER TER WERELD, MET EEN HUIDIG RENDEMENT VAN BOVEN DE 5%, ZULLEN HET JARENLANG BETER DOEN DAN DE MEESTE ACTIVA, NET ZOALS TIJDENS EEN LANGE PERIODE NA 1929 EN NA 2000. DAT KOMT, OMDAT DE WAARDERING VAN DE MEESTE ACTIVA, INCLUSIEF ONROEREND GOED, EXTREEM HOOG IS GEWORDEN. DAAROM LIJKT EEN GESPREIDE PASSIEVE BELEGGING IN DE MEESTE ACTIVA IN DE KOMENDE JAREN TE LEIDEN TOT EEN DIEP TRAGISCH BELEGGINGSRESULTAAT. VERDER KUNNEN US TREASURIES NIET VROEGTIJDIG WORDEN AFGELOST, ZOALS WEL HET GEVAL KAN ZIJN BIJ BEDRIJFSOBLIGATIES, WAT HEEL VERVELEND IS.


(BLOOMBERG) - OP KORTE TERMIJN LIJKEN DE OBLIGATIE-RENDEMENTEN TE ZULLEN DALEN, MET EEN DIENOVEREENKOMSTIGE WAARDE-STIJGING. HET SLIMME GELD KOOPT OBLIGATIES EN DOET AANDELEN VAN DE HAND, OMDAT DE ECONOMIE STEEDS SOMBERDER DREIGT TE WORDEN. ZET JE SCHRAP!

ER IS OOK DUIDELIJK NOG EEN GEO-POLITIEKE AARDVERSCHUIVING AAN DE GANG. DE TREND NAAR ECONOMISCHE FRAGMENTATIE, NATIONALISME EN PROTECTIONISME LIJKT OP DIE VAN DE JAREN ‘30, NET VOOR DE TWEEDE WERELDOORLOG. DE INVLOED VAN INTERNATIONALE INSTELLINGEN, ZOALS DE VERENIGDE NATIES (UN), IS HEEL ERG OP ZIJN RETOUR. DAARNAAST BELEEFT DE GEHELE ONTWIKKELDE WERELD, INCLUSIEF CHINA, EEN INKRIMPING VAN DE BEVOLKING, VOORAL VAN DE WERKENDE BEVOLKING. DE OVERGANG NAAR ARTIFICIAL INTELLIGENCE (AI) ZAL PAS OP LANGE TERMIJN WAT UITKOMST BIEDEN.

MAAR DE HEGEMONIE VAN AMERIKA EN VAN DE DOLLAR BLIJVEN UNIEK EN ONOVERTROFFEN. MET 4% VAN DE WERELDBEVOLKING, BEHEERST AMERIKA 25% VAN DE WERELDECONOMIE EN 40% VAN DE INTERNATIONALE KAPITAALMARKT. DE DOLLAR IS 85 TOT 90% VAN ALLE FX & DERIVATENTRANSACTIES (BIS). RUIM 50% VAN DE WERELDHANDEL VINDT PLAATS IN DOLLARS.

DE DOLLAR, ALS PERCENTAGE VAN DE RESERVES VAN CENTRALE BANKEN, IS WELISWAAR GEDAALD NAAR 58%, MAAR HET PERCENTAGE VAN DE EURO, DE TWEEDE RESERVEVALUTA, IS OOK GEDAALD (NAAR 20%), TERWIJL HET PERCENTAGE VAN DE CHINESE RENMINBI NOG IS BLIJVEN STEKEN BIJ 3%. HET POND STERLING EN DE YEN ZIJN ALLEEN AL 5% VAN ALLE RESERVES. BOVENDIEN LUIDT 70% VAN ALLE INTERNATIONALE OBLIGATIES (SCHULDPAPIER) IN DOLLARS, OMDAT OBLIGATIES IN ANDERE, MINDER LIQUIDE, VALUTA’S MOEILIJK ZIJN TE PLAATSEN EN MOEILIJK VERHANDELBAAR ZIJN.

HET CHINESE FINANCIEELE SYSTEEM BLIJFT RELATIEF GESLOTEN. HET IS OPVALLEND, DAT DE TREND NAAR EEN MEER ‘OPEN’ SYSTEEM ONDER XI JUIST ONGEDAAN LIJKT TE ZIJN GEMAAKT. CHINA HEEFT BIJVOORBEELD AL 30 JAAR GEEN TEKORT OP DE LOPENDE REKENING, WAT HEEL NORMAAL IS VOOR AMERIKA EN OOK NOODZAKELIJK VOOR EEN WERELDVALUTA. DE BURGER BESLIST TROUWENS, WELKE VALUTA DE WERELDVALUTA IS, NIET DE POLITICI, NET ZOALS DE BURGER BESLIST HEEFT, DAT ENGELS DE WERELDTAAL IS GEWORDEN EN NIET ESPERANTO.

CHINA, DE TWEEDE ECONOMIE VAN DE WERELD, IS TROUWENS IN EEN ECONOMISCHE CRISIS GERAAKT. DE PRIJS-INSTORTING VAN CHINEES ONROEREND GOED, INCLUSIEF DAT VAN HONG KONG, IS ADEMBENEMEND. GEBOUWEN WORDEN NU REGELMATIG OPGEBLAZEN EN MET DE GROND GELIJK GEMAAKT. VERDER HEBBEN CHINESE AANDELEN NU AL EEN 5-JARIGE DALING ACHTER DE RUG! ZAKT DE PUDDING IN ELKAAR, NET ZOALS DIE VAN JAPAN IN DE JAREN '90? DIT ZAL ZEKER ZIJN WEERSLAG KRIJGEN OP DE REST VAN DE WERELD.



DE RELATIEF WELVARENDE AMERIKAANSE CONSUMENT, DIE SLECHTS 4% VERTEGENWOORDIGT VAN ALLE CONSUMENTEN IN DE WERELD, VORMT 30% VAN DE TOTALE WERELDCONSUMPTIE. DAAROM HEEFT AMERIKA ZO’N ENORME FOREIGN DIRECT INVESTMENT (FDI), MET LIEFST 30% VAN ALLE WERELDWIJDE KAPITAALSTROMEN.

DAARNAAST IS DE REUSACHTIGE EURODOLLAR MARKT VAN ‘OFF-SHORE’ DOLLARS EIGENLIJK DE SPIL, WAAR HET INTERNATIONALE FINANCIEELE SYSTEEM OMHEEN DRAAIT. DEZE MARKT FINANCIERT 90% VAN DE WERELDHANDEL EN WORDT INDIRECT ONDERSTEUND DOOR DE AMERIKAANSE FEDERAL RESERVE.

DE ROEP OM DE DOLLAR TE VERVANGEN IS BEDOELD VOOR POLITIEKE CONSUMPTIE EN OM DE BINNENLANDSE ACHTERBAN TEVREDEN TE STELLEN, MAAR IN DE PRAKTIJK WORDT AMERIKA GEZIEN ALS VEILIG EN STABIEL, MET EEN VOORSPELBARE RECHTSSTAAT EN EEN ONGEEVENAARDE MILITAIRE MACHT. HET WESTEN HEEFT HET FINANCIEELE SYSTEEM WELISWAAR ‘BEWAPEND’ MET SANCTIES, VANWEGE DE TOEGENOMEN INTERNATIONALE SPANNINGEN, MAAR DATZELFDE GELDT ALLANG IN RUSLAND EN CHINA. KAPITAALCONTROLES ZIJN VAN ALLE TIJDEN, AL NAAR GELANG DE OMSTANDIGHEDEN.

HET VALT AF TE WACHTEN OF DEMOCRATIE KAN STAND HOUDEN IN EEN TIJD VAN EEN FINANCIEELE EN MILITAIRE STORM. ALS CHAOS VOLGT, DAN IS EEN OMWENTELING VAN HET ‘SYSTEEM’ NOOIT VER VERWIJDERD. IN IEDER GEVAL STAAT RIJKDOM IN ALLERLEI ACTIVA OP DE TOCHT, ZODRA SCHERPE VERMOGENSONGELIJKHEID NIET LANGER WORDT GEDULD. DE OVERDRACHT VAN ACTIVA VAN SPAARDERS NAAR LENINGNEMERS IN EEN KREDIETCRISIS ZAL WORDEN AFGEDWONGEN. DIT LAATSTE IS ALLANG GEMEENGOED IN JAPAN EN ZEKER IN CHINA. 

BOVENDIEN ZULLEN BELASTINGEN OVERAL AANZIENLIJK WORDEN VERHOOGD. REKEN MAAR OP HET ONDENKBARE. ZICHTBARE ACTIVA KUNNEN WORDEN WEGBELAST OF IN BESLAG WORDEN GENOMEN, WANT DE OVERHEDEN HEBBEN HEEL VEEL GELD NODIG, VOORAL IN EEN TIJD VAN MILITAIRE CONFLICTEN. OVERHEDEN KRIJGEN ALTIJD HUN BENODIGDE GELD. BEGROTINGSTEKORTEN ZIJN ONHOUDBAAR HOOG GEWORDEN. DIT ZIJN WAARSCHUWENDE TEKENEN AAN DE WAND. DE GEMIDDELDE BELASTINGDRUK VOOR HOGE INKOMENS IN HET WESTEN, NA DE TWEEDE WERELDOORLOG, BLEEF, GEDURENDE 20 JAAR, BOVEN DE 90%.

STRUCTURELE ECONOMISCHE STAGNATIE, NET ZOALS DIE VAN JAPAN IN DE LAATSTE DECENNIA, ZOU NOG EEN GUNSTIGE ONTWIKKELING KUNNEN ZIJN. MAAR DE MEESTE LANDEN ZIJN NIET ZO RIJK EN ZO SAMENHANGEND ALS JAPAN, DIE JUIST ALLE INVLOED VAN BUITENAF HEEFT KUNNEN WEREN EN DAAROM ONDERLING VEEL MEER SOLIDAIR LIJKT. DAAROM HEEFT JAPAN DE TOENEMENDE VERGRIJZING, DIE NU DE REST VAN DE WERELD TREFT, MET NAME OOK CHINA, NA EEN 26 JARIG BELEID VAN NIET MEER DAN 1 KIND, RELATIEF GOED KUNNEN OPVANGEN.

MAAR JAPAN IS, NET ZOALS CHINA, MIN OF MEER, EEN EEN-PARTIJ-STAAT, WAT EEN FLINK VERSCHIL IS MET DE REST VAN DE WERELD. BOVENDIEN LEIDT EEN GEBREK AAN EEN GROOT AANTAL VAN MIGRANTEN UITEINDELIJK TOT EEN AANZIENLIJK TEKORT AAN PERSONEEL, VANWEGE DE INSTORTING VAN HET GEBOORTECIJFER. DAAROM WORDT JAPAN STEEDS MEER AFHANKELIJK VAN ROBOTS EN AVATARS (MINIATUUR-AFBEELDINGEN BIJ CHAT-GESPREKKEN). ONDERTUSSEN HEEFT JAPAN, ONDER DRUK VAN DE OMSTANDIGHEDEN, HET AANTAL IMMIGRANTEN, IN DE LAATSE 10 JAAR, TOCH RUIM VERDUBBELD.

EEN GEWAARSCHUWD MENS TELT VOOR TWEE ('FOREWARNED IS FOREARMED'). MEN MOET ZICH VOORBEREIDEN OP HET ONDENKBARE. DEGENEN, DIE, EVENTUEEL ONDER DRUK, ALTIJD POSITIEF BLIJVEN, ZULLEN TOT DE ONTDEKKING KOMEN, DAT MARKTEN DE GROTE VERNEDERAARS ('HUMILIATORS') ZIJN. DAT IS SLECHT NIEUWS VOOR MENSEN MET ENORME 'EGO'S'!

Diederik Schmull, 31 Januari, 2024, Westcliff-On-Sea, ESSEX, U.K.

OEPS! HUIZENPRIJZEN IN DUITSLAND IN EEN VRIJE VAL?


https://www.reuters.com/markets/europe/german-home-prices-fall-record-102-third-quarter-2023-12-22/



https://www.statista.com/chart/16834/countries-and-territories-ranked-on-perceived-public-sector-corruption/?utm_source=Statista+Newsletters&utm_campaign=545f63efe2-EMAIL_CAMPAIGN_2024_01_25_03_17_COPY_01&utm_medium=email&utm_term=0_-2d09c703a8-%5BLIST_EMAIL_ID%5D





MEDEDELING: COMMENTAREN WORDEN NU, VOORDAT PLAATSING PLAATS VINDT, PREVENTIEF GECONTROLEERD. MEN MOET ALTIJD IN GEDACHTEN HOUDEN, DAT DIT BLOG VOORNAMELIJK GERICHT IS TOT DEGENEN, DIE BELANGSTELLING HEBBEN VOOR HET INTERNATIONALE BEURSGEBEUREN. DUS COMMENTAREN OVER COVID, W.E.F. OF DE OORLOGEN, WORDEN MEESTAL NIET OP PRIJS GESTELD.

WELGEMANIERDHEID STAAT OP DIT BLOG VOOROP IN VERBAND MET MOGELIJKE AANSPRAKELIJKHEID VOOR REACTIES.

MEN KAN TE ALLEN TIJDE EEN E-MAIL (DSCHMULL@GMAIL.COM) OF EEN TWEET (VIA TWITTER, @RICKSCHMULL) STUREN NAAR ONDERGETEKENDE.

Het Blog SCHMULLADDERTJEONDERHETGRAS heeft thans 6 soorten van lidmaatschap. WORD LID! U bent van harte welkom! Uw lidmaatschap geeft recht op persoonlijk advies, regelmatige Pamfletten, lunches, borrels en belangrijke artikelen.  Zie voor nadere gegevens onderaan het Blog.

woensdag 10 januari 2024

IN LICHTERLAAIE


IN LICHTERLAAIE

Het lijkt wel of de gehele wereld in lichterlaaie staat. Mensen, jullie hebben nog niets gezien! (‘You ain’t seen nothing yet!’). Het is weer zover. Er is een perfecte storm op komst. Alles wordt anders. Het wereldsysteem kraakt en stevent af op een economische en politieke crisis. De overgang naar een nieuwe wereldcyclus gaat hoogstwaarschijnlijk gepaard met de, al of niet, geleidelijke val van het, steeds meer gammele en kwetsbare, hedendaagse economische en politieke systeem. Vergeet even of er een zachte of harde economische landing voor de deur staat. Tot de verrassing van de meesten komt er echter een CRASH LANDING.



Geen nood. De wereld blijft na zo’n overgang gewoon doordraaien. Het voortbestaan van de mensheid dreigt weliswaar even te wankelen, om welke reden dan ook, maar overleving, hoewel nooit gegarandeerd, is niet onderhevig aan enige twijfel. Dat komt, omdat de natuur een eindeloos vermogen heeft om de gevolgen van zo’n overgang op te vangen. Zo’n overgang lijkt in de geschiedenis nu eenmaal gedurende elke generatie plaats te vinden. De huidige overgang is vergelijkbaar met die van de jaren ‘30 en ‘40, met onvoorstelbare geo-politieke gevolgen.

Wat heeft de geschiedenis ons in de laatste 124 jaar geleerd? Ondanks alles, lopen er een record aantal mensen op de aardbol rond. De gemiddelde levensstandaard en de gemiddelde leeftijd zijn nog nooit zo hoog geweest. De technologische vooruitgang is ongeevenaard en lijkt zich te versnellen. Wie had dat gedacht, na 2 wereldoorlogen, met resp. 22 miljoen en 75 miljoen slachtoffers, na alle epidemieen (de 'Spaanse' griep eiste alleen al 50 miljoen(!) slachtoffers), na de Koreaanse oorlog, met 5 miljoen slachtoffers, en na de Vietnamese oorlog, met 4 miljoen slachtoffers. Er is hier te weinig ruimte om alle andere oorlogen ook nog te vermelden. Maar niets is eeuwig. De mensheid is vindingrijk en is in staat om de beerput van alle ellende, steeds opnieuw, links te laten liggen.


UTOPIA OR HELL? EEN ONHOUDBARE TREND! ALLE KUNST EN VLIEGWERK ZAL TIJDELIJK BLIJKEN. HET UUR VAN DE WAARHEID IS NABIJ --



(TRADINGECONOMICS)(GROSS DEBT TO U.S. GDP)(2023) - WHAT 'GO BIG' MEANS!
OM HET SCHIP VAN STAAT WEER RECHT TE TREKKEN, ZULLEN DE BELASTINGEN SCHERP WORDEN VERHOOGD, NET ZOALS NA DE TWEEDE WERELDOORLOG.

Het kunstmatig ‘bellen blazen’, waarbij er allerlei bubbels ontstaan, die tijdelijk een goed gevoel geven, vooral bij de bezitters van bepaalde activa, en de cyclus rekken, is nog niet helemaal voorbij, met de spannende verkiezingen, overal ter wereld,  in het vooruitzicht. Maar het loopt wel op zijn laatste benen. De langverwachte rentedaling in Amerika zal dit jaar weinig voorstellen, terwijl de inflatiecijfers blijven tegenvallen. Dat komt, omdat het monetaire beleid, om politieke redenen, tijdelijk nog veel te soepel is. Dus het is hoog tijd om het noodlot niet langer te tarten. Want de goede tijden komen ten einde (nog een laatste ‘Melt-Up’ in 2024?) en vereisen een defensief, ‘risk-off’, beleggingsbeleid, met een hogere kasgeldpositie (of equivalent) dan normaal, voordat het te laat is. Hoe hoger de boom, hoe zwaarder de val.

(J.P. MORGAN) - VERMOGENSBEHEERDERS ZIJN, SINDS 2014, NOG NOOIT ZO POSITIEF GEWEEST. MAAR ALS HET EVEN TEGENZIT, DAN BREEKT DE HEL LOS.

Fiatgeld, dat niet gebaseerd is op iets tastbaars, maar zomaar uit de dunne lucht kan worden getoverd, ook al gebeurt dat via een ruil van activa ('asset swap'), is helemaal afhankelijk van vertrouwen. Dat vertrouwen staat op het spel, als er geen einde komt aan de exponentieele kredietexplosie en het socialiseren van speculatieverliezen. De natuurwetten in een vrije markt kunnen niet eeuwig worden gemanipuleerd. Er is al veel te lang gestreefd naar een onmogelijke werkelijkheid ofwel een Utopie, waar zulke wetten niet meer zouden gelden.

Alle vergissingen van onze grootouders en overgrootouders, niet zozeer van onze ouders, schijnen tegenwoordig te worden herhaald. Daarom worden vele activa niet gewaardeerd tegen de geldende marktprijs (mark-to-market), zoals vroeger, om de schijn van financieele gezondheid (solvabiliteit) hoog te houden. Men handelt als Klaas Vaak in Sprookjesland. Geen man overboord. Alle pijn is immers tijdelijk. Een kniesoor, die daarover valt. Behalve als men ontwaakt en wakker ligt over activa, die op drijfzand zijn gebouwd. De reeele marktprijs, niet een of andere formule, is de uiteindelijke scheidsrechter of men staat of valt.


Maar was 2023, tegen de algemene verwachting in, dan geen grandioos beursjaar? De S&P 500 index was immers omhoog met 26.6%! Maar dat was voornamelijk te danken aan een handjevol aandelen, zoals Alphabet (Google), Amazon, Apple, Meta (Facebook), Microsoft, Nvidia en Tesla. Meer dan 40% van de aandelen in de S&P 500 index daalden. Tussen 1970 en 1972, vond ook een dergelijk fenomeen plaats, de 'Nifty Fifty'. Die werden toen beschouwd als 'one-decision-stocks'. Degenen, die zich lieten meevoeren op de golven van de hype van zulke aandelen, die destijds 'in de mode' waren en werden beschouwd als 'redelijk geprijsd', kwamen van een koude kermis thuis. Een instorting van 75% volgde en fondsen, zoals Polaroid gingen uiteindelijk failliet.

Niemand weet, wanneer de wind draait. Meta (Facebook), bijvoorbeeld, steeg in 2023 maar liefst met 194%. De algemeen directeur, de 39-jarige Mark Zuckerberg, deed onlangs aandelen ter waarde van $ 500 miljoen van de hand, maar hij is nog steeds verreweg de grootste aandeelhouder met 13.5% van de aandelen, ter waarde van $ 120.5 miljard dollar. Andere grote aandeelhouders, zoals Vanguard, Blackrock en Fidelity hebben hun belang juist verder vergroot. Daarom gaan straks massa's beleggers het schip in, omdat kuddegeest hoogtij viert. Helaas is een saai en defensief beleggingsbeleid nooit populair, maar dat is nu juist meer dan ooit noodzakelijk.




Wat zich in China, de tweede economie ter wereld, afspeelt, blijft niet in China. Zal China straks haar deflatie exporteren naar de rest van de wereld? Zal de komende werelddepressie haar oorsprong vinden in China? De Chinese beursaandelen (MSCI CHINA) gaan al jarenlang bergafwaarts en hebben onlangs een nieuw dieptepunt bereikt. Er is daar sprake van een veel grotere financieele crisis dan in 2008! Vele banken en lokale overheden (90% is in gebreke) zijn allang failliet, omdat de crisis in Chinees onroerend goed nu pas goed uit de hand loopt.

Tegelijkertijd dreigt de crisis in commercieel onroerend goed, wereldwijd, veel grotere vormen aan te nemen dan verwacht. De afwaarderingen zijn vooralsnog aan het verergeren, terwijl er een ongelofelijk aantal objecten nog boven de markt hangt. Een kantoortoren in Washington (D.C.)(Bethesda) is onlangs verkocht voor $ 30 miljoen, wat 80% LAGER was dan 4 jaar geleden, NA tientallen miljoenen dollars in renovatiekosten! Zo ziet een 'ondenkbare' economische depressie eruit!


DIEDERIK SCHMULL, 10 Januari, 2024, Westcliff-On-Sea, ESSEX, U.K.






(NYT)


MEDEDELING: COMMENTAREN WORDEN NU, VOORDAT PLAATSING PLAATS VINDT, PREVENTIEF GECONTROLEERD. MEN MOET ALTIJD IN GEDACHTEN HOUDEN, DAT DIT BLOG VOORNAMELIJK GERICHT IS TOT DEGENEN, DIE BELANGSTELLING HEBBEN VOOR HET INTERNATIONALE BEURSGEBEUREN. DUS COMMENTAREN OVER COVID, W.E.F. OF DE OORLOGEN, WORDEN MEESTAL NIET OP PRIJS GESTELD.

WELGEMANIERDHEID STAAT OP DIT BLOG VOOROP IN VERBAND MET MOGELIJKE AANSPRAKELIJKHEID VOOR REACTIES.

MEN KAN TE ALLEN TIJDE EEN E-MAIL (DSCHMULL@GMAIL.COM) OF EEN TWEET (VIA TWITTER, @RICKSCHMULL) STUREN NAAR ONDERGETEKENDE.

Het Blog SCHMULLADDERTJEONDERHETGRAS heeft thans 6 soorten van lidmaatschap. WORD LID! U bent van harte welkom! Uw lidmaatschap geeft recht op persoonlijk advies, regelmatige Pamfletten, lunches, borrels en belangrijke artikelen.  Zie voor nadere gegevens onderaan het Blog.

Er is een MEET, GREET & HAPJE ETEN op 26 Januari a.s. (zie hieronder). KOMT U OOK?

dinsdag 26 december 2023

VAN PEPERDUUR TOT SPOTGOEDKOOP


VAN PEPERDUUR TOT SPOTGOEDKOOP

Activa worden pas spotgoedkoop, als men echt in zak en as zit. Maar tegenwoordig kan het niet op. De ene dure meevaller volgt op de andere. Het feest blijft maar doorgaan. Hogere rentes en de indamming van liquiditeiten (quantitative tightening - QT) hebben de markten, tot nu toe, nog niet mogen deren. Sommigen hebben het al over een nieuwe Bullmarkt, een nieuwe structurele opgaande trend! Net zoals trouwens het geval was op het hoogtepunt van vorige cycli van 1929, 2000 en 2008, waarna een ernstige economische crisis 'onverwacht' plaatsvond. Het aantal aandelen, dat stijgt, wordt steeds kleiner, wat een ernstige waarschuwing is voor het komende einde van de goede economische tijden. De Bullmarkt in de S&P 500 index sinds 2010 (13 jaar) was al de langste in de geschiedenis.


(HUSSMAN) - DE BEURSWAARDE VAN NIET-FINANCIEELE ONDERNEMINGEN TEN OPZICHTE VAN FINANCIEELE ONDERNEMINGEN. DIT WORDT BESCHOUWD ALS DE MEEST BETROUWBARE INDICATOR VOOR HET KOERSRENDEMENT OP LANGE TERMIJN. DEZE INDICATOR STAAT NU BOVEN DIE VAN 2000! DE KOMENDE TERUGVAL IN DE BEURSKOERSEN ZOU WEL EENS SCHOKKEND KUNNEN WORDEN. 

Maar zoiets wil men toch helemaal niet horen. De moderne mens is immers stukken slimmer geworden. Men leeft nu veel langer en is veel rijker dan vroeger, terwijl men veel minder behoeft werken. Herinnert u zich nog de invoering van de 40-urige werkweek van 5 dagen in de jaren '50? Dat had veel voeten in de aarde! Niets doen en toch betaald worden? Wat een dijkbreuk was dat! Tegenwoordig is een 36-urige, of zelfs een 32-urige werkweek de norm, ondanks de financieele uitdaging. Zelfs een leven zonder werken, met een gegarandeerd inkomen, is in zicht! Want men wordt erop voorbereid, dat de mensheid op den duur wordt vervangen door hele begaafde machines (AI). Wordt de mensheid misschien overbodig? Dat is even slikken!



De markten zijn nu eenmaal tot alles in staat, ongeacht de mogelijk harde realiteit. De gevoelens en emoties van een mens worden vaak heen en weer geslingerd. Dit doet denken aan een geestesstoornis. Maar de onheilspellende trend neemt uiteindelijk toch de overhand. 'Himmelhoch jauchzend - zu Tode betruebt' ('Up one minute, down the next'). De afstraffing na een hausse is aanzienlijk. Daarom is vroegtijdige voorbereiding daarop van levensbelang. De angst om de boot te missen ('Fear of missing out - FOMO') is een killer, vooral als dat gepaard gaat met excessieve hefboomfinanciering. Bent u ook misleid door het afsluiten van een tophypotheek? De huidige hausse, vooral die in de Amerikaanse markten, stelt de Dot-Com hausse van 2000 in de schaduw. Die enorme hausse van 1995 tot 2000 (NASDAQ index plus 582%) leidde tot een verlies van 75% voor het gemiddelde technologie-aandeel in de daaropvolgende 2 jaar. Dat was even slikken!




(THECHARTSTORE) - DE S&P 500 INDEX, NA AFTREK VAN INFLATIE, STAAT NA 94 JAAR NIET HOGER DAN IN 1929, NA AANPASSING AAN DE GROEI VAN DE GELDHOEVEELHEID (M2). IS 150 JAAR VAN KOERSWINSTEN EEN SPEL VAN ROOK EN SPIEGELS ('SMOKE & MIRRORS') GEWEEST?

Na een koortsachtige beurshausse, volgt een langdurige periode van geen of zelfs negatief rendement. Zo'n periode duurt soms minstens 5 of 10 jaar. Maar na de beurshausse van de Japanse Nikkei 225 index van liefst 24 jaar (1965 - 1989), staat deze leidende beursindex sindsdien, 34 jaar later, nog steeds beneden dat hoogtepunt van 1989!
 


(NIKKEI 225 INDEX) - ZELFS NA 34 JAAR, STAAT DE JAPANSE BEURSINDEX NOG BENEDEN HET HOOGTEPUNT VAN 1989.

(KATUSA) - DE VERHOUDING VAN DE WAARDE VAN  GRONDSTOFFENPRIJZEN TEGENOVER BEURSKOERSEN IS HISTORISCH GEZIEN LAAG. INTERESSANT! DAT BETEKENT ECHTER NIET AUTOMATISCH, DAT GRONDSTOFFEN IN PRIJS ZULLEN STIJGEN. HET KAN ZIJN, DAT BEURSKOERSEN MET 50% DALEN, WAARDOOR HET PLAATJE ER WEER ANDERS UITZIET. BOVENDIEN HEBBEN AANDELEN VAAK EEN DIVIDEND. EEN DIVIDENDRENDEMENT IS OP LANGE TERMIJN UITERST BELANGRIJK VOOR HET TOTALE RENDEMENT VAN EEN BELEGGING. GRONDSTOFFEN ONTBEREN ZO'N STOOTKUSSEN EN ZIJN DAAROM MOEILIJK TE WAARDEREN. VANDAAR DE STEEDS TERUGKERENDE BOOM/BUST CYCLUS, WAT ONGESCHIKT IS VOOR DE GEMIDDELDE BELEGGER.

Als alles in de uitverkoop is, dan zijn er pas unieke kansen voor moedige beleggers. Zulke beleggers hebben die kansen geduldig afgewacht met voldoende geldmiddelen of kasequivalenten, zoals kortlopende staatsleningen, waardoor zij kunnen toeslaan, als de meesten hun wonden likken en steen en been klagen. Geduld is een schone zaak, maar in onze maatschappij helaas een zeldzaam goed!

Geduld is het vermogen om bevrediging uit te stellen. Het is gebleken, dat geduld goed is voor de gezondheid. Men raakt minder verslaafd aan wat schadelijk is voor het lichaamsgestel. Men moet nooit het idee hebben, dat men altijd tijd tekort komt, behalve als het soms erop aankomt. Daarom moet geduld worden aangeleerd. Ongeduld is een vorm van woede (Jacquelyn Ferguson), waar de schuld wordt gegeven aan een ander. Ga conflict dus uit de weg. Wachten is zo natuurlijk als de seizoenen. Om te kunnen planten, moet men wachten op goed weer. Maar lange termijn beleggers moeten juist wachten op slecht weer!

Verder is een volgzame mentaliteit ('kuddegeest') menselijk, maar funest. Zonder een eigen oordeel de massa volgen, leidt tot veel onheil. Hopelijk vertrouwt men het niet ('smell a rat'), voordat het te laat is. Het duurt soms heel lang, voordat men deze noodzakelijke beleggersmentaliteit onder de knie heeft.


DIEDERIK SCHMULL, 26 December, 2023, Westcliff-On-Sea, ESSEX, U.K.

 MEDEDELING: COMMENTAREN WORDEN NU, VOORDAT PLAATSING PLAATS VINDT, PREVENTIEF GECONTROLEERD. MEN MOET ALTIJD IN GEDACHTEN HOUDEN, DAT DIT BLOG VOORNAMELIJK GERICHT IS TOT DEGENEN, DIE BELANGSTELLING HEBBEN VOOR HET INTERNATIONALE BEURSGEBEUREN. DUS COMMENTAREN OVER COVID, W.E.F. OF DE OORLOGEN, WORDEN MEESTAL NIET OP PRIJS GESTELD.

WELGEMANIERDHEID STAAT OP DIT BLOG VOOROP IN VERBAND MET MOGELIJKE AANSPRAKELIJKHEID VOOR REACTIES.

MEN KAN TE ALLEN TIJDE EEN E-MAIL (DSCHMULL@GMAIL.COM) OF EEN TWEET (VIA TWITTER, @RICKSCHMULL) STUREN NAAR ONDERGETEKENDE.

Het Blog SCHMULLADDERTJEONDERHETGRAS heeft thans 6 soorten van lidmaatschap. WORD LID! U bent van harte welkom! Uw lidmaatschap geeft recht op persoonlijk advies, regelmatige Pamfletten, lunches, borrels en belangrijke artikelen.  Zie voor nadere gegevens onderaan het Blog.



UP, UP AND AWAY! REALLY? OF KEERT DE WAL HET SCHIP?




zondag 17 december 2023

(SCHMULL) - MEET, GREET & HAPJE ETEN --- 26 JANUARI, 2024. KOMT U OOK?

 (SCHMULL) - MEET, GREET & HAPJE ETEN —  26 JANUARI, 2024

Cafe BLOOKER, Amstelplein 4, AMSTERDAM


https://www.blooker.nl/


Komt u ook gezellig bij ons aanschuiven? RESERVEER NU!


THEMA —  MOET HET ERGSTE NOG KOMEN?


VOOR NADERE GEGEVENS, ZIE HIERNAAST


dinsdag 5 december 2023

DE WONDEREN ZIJN DE WERELD NOG NIET UIT


DE WONDEREN ZIJN DE WERELD NOG NIET UIT 

De wereldgeschiedenis wordt gekenmerkt door ongekende pieken en dalen. Dat is te danken aan een wirwar van oorzaken. Momenteel valt de wereldeconomie mee, ondanks de scherpe rentestijging van de laatste 18 maanden. Talloze factoren spelen een rol. Maar het vertragingseffect van elk monetair beleid wordt meestal onderschat. Zal de wereld de dans ontspringen van een recessie, die allang boven haar hoofd hangt? De wonderen zijn de wereld nog niet uit, maar dat lijkt te mooi om waar te zijn.

Natuurlijk moet de recente daling van de wereldwijde inflatie gevierd worden. Maar we zijn er nog lang niet. Er zijn nog te veel onduidelijkheden over de duurzame trend. Het kan zijn, dat de gemakkelijkste fase van de inflatiebestrijding pas achter de rug is. Het is nog veel te vroeg om te kunnen zeggen, dat de missie is volbracht. Daarom lijkt alle speculatie over een mogelijke rentedaling voorbarig.

Zoltan Pozsar (ex- U.S. Treasury, ex- Federal Reserve, ex- IMF, ex- Credit Suisse) wijst erop, dat de inflatie dit keer voorlopig blijft rondwaren. Een leerzaam interview met hem staat hieronder --


De daling van de inflatie- en rentetrend van de laatste 40 jaar is sinds 2020 verleden tijd. De vraag rijst, hoelang deze trend voorlopig nog blijft stijgen. De vorige rente- en inflatiestijging tussen 1946 en 1981 duurde liefst 35 jaar! De overeenkomsten van de huidige gang van zaken met die van de vorige rente- en inflatiecyclus zijn ronduit frappant. Niemand weet de toekomst en geschiedenis is slechts een beperkte leidraad voor, wat er voor ons ligt, maar toch moet men nu rekening houden met het ondenkbare. Rente en inflatie zullen voorlopig, met tijdelijke onderbrekingen, blijven tegenvallen, totdat het systeem breekt. Daarna maakt deflatie, geduldig, haar opwachting.



De wereld is inmiddels drastisch veranderd. De wereldschuld, als percentage van de economie, is excessief, zeker bij een hogere rente. Maar de toename daarvan is nog steeds exponentieel. Afvlakking van de economische groei en vergrijzing verminderen de kans op een goede afloop. Stel eens voor, dat de economie ooit in de achteruit versnelling gaat! Al staat de wereld op zijn kop, we komen er altijd wel weer bovenop. De mens past zich nu eenmaal aan. 

Extrapoleren, oftewel het doortrekken van een bepaalde ontwikkeling, is riskant en mogelijk fataal. Tegenwoordig neigt de consensus naar eeuwige monetaire stimulering, met de nodige onderbrekingen, en dus hogere inflatie. Maar dat is alleen mogelijk, zolang de markt dat toelaat. Niets is eeuwig. De grens hiervoor wordt bereikt, zodra schuld, in de vorm van obligatierendementen, 'te duur' wordt. Dan valt het kaartenhuis opeens in elkaar. Daar helpt geen moedertjelief aan. De gigantische obligatiemarkt is de politieman, die uiteindelijk alles beslist. Zonder krediet, stopt de muziek.

De wereldwijde stijging van de huizenprijzen was er een voor de geschiedenisboekjes. Huizenprijzen werden 'te duur' op basis van alle objectieve beoordelingsmaatstaven. Maar de gemiddelde prijs van een nieuwe Amerikaanse woning is dit jaar al fors lager. Het was de grootste daling sinds 1965. Maar die prijs is nog steeds ruim 20% hoger, vergeleken met die van voordat de Pandemie uitbrak. De hypotheekvraag is thans het laagst, sinds 1994. De betaalbaarheid van nieuwe huizen staat flink onder druk en is op een record laagtepunt aanbeland. De gemiddelde, maandelijkse hypotheekbetaling is de pan uitgerezen en ligt nu op een niveau, dat nooit eerder werd gezien. Het verdere deflatoire verloop van deze markt laat zich raden!






Elke structurele groei van een kredietcyclus is uitsluitend vol te houden, als het vertrouwen niet, als sneeuw voor de zon, 'onverwacht' verdwijnt. De staat kan niet altijd meer optreden als een reddende engel. De overheden en de Centrale Banken hebben hun financieen immers allerminst op orde. Echt 'gelddrukken' is verboden. Dat laatste brengt de maatschappij trouwens van de regen in de drup. Dus volgt er dan, op den duur, toch uitgesproken deflatie, tegen alle verwachtingen in, zoals nu in China, de tweede grootste economie ter wereld?

Deflatie is de grootste angst voor beleidsmakers. Maar dat volgt vaak op een periode van een sterke economische opleving ('hausse'). Japan beleefde zo'n hausse, tussen 1986 en 1991, waardoor de monetaire teugels in 1989 moesten worden aangehaald. Daarom was er in Japan tussen 1991 en 2001 sprake van een 'verloren decennium', gekenmerkt door stagnatie en deflatie. Is dit, wat China en de rest van de wereld tegemoet gaan? Zal men dat echt, met de handen in de zakken, laten gebeuren? De geschiedenis leert, dat men soms geen keus heeft. Men wordt zo nu en dan gewoon gedwongen om de tering naar de nering te zetten en te bezuinigen, ook al is dat met tegenzin.


DIEDERIK SCHMULL, 5 December, 2023, Westcliff-On-Sea, ESSEX, U.K.

*VROLIJK KERSTFEEST EN EEN VOORSPOEDIG 2024 IN GOEDE GEZONDHEID TOEGEWENST!*

ONDERGETEKENDE IS VANDAAG, OP 5 DECEMBER, 2023, 80 JAAR GEWORDEN. GEEN MEDICIJNEN, GEEN WANDELSTOK. MIJN DANKBAARHEID IS GROOT!



(VISUAL CAPITALIST) 45.8% VAN ALLE RIJKDOM IN DE WERELD IS IN HANDEN VAN 1.1% VAN DE WERELDBEVOLKING.


MEDEDELING: COMMENTAREN WORDEN NU, VOORDAT PLAATSING PLAATS VINDT, PREVENTIEF GECONTROLEERD. MEN MOET ALTIJD IN GEDACHTEN HOUDEN, DAT DIT BLOG VOORNAMELIJK GERICHT IS TOT DEGENEN, DIE BELANGSTELLING HEBBEN VOOR HET INTERNATIONALE BEURSGEBEUREN. DUS COMMENTAREN OVER COVID, W.E.F. OF DE OORLOGEN, WORDEN MEESTAL NIET OP PRIJS GESTELD.

WELGEMANIERDHEID STAAT OP DIT BLOG VOOROP IN VERBAND MET MOGELIJKE AANSPRAKELIJKHEID VOOR REACTIES.

MEN KAN TE ALLEN TIJDE EEN E-MAIL (DSCHMULL@GMAIL.COM) OF EEN TWEET (VIA TWITTER, @RICKSCHMULL) STUREN NAAR ONDERGETEKENDE.

Het Blog SCHMULLADDERTJEONDERHETGRAS heeft thans 6 soorten van lidmaatschap. WORD LID! U bent van harte welkom! Uw lidmaatschap geeft recht op persoonlijk advies, regelmatige Pamfletten, lunches, borrels en belangrijke artikelen.  Zie voor nadere gegevens onderaan het Blog.

zaterdag 4 november 2023

KOPJE ONDER


KOPJE ONDER

De scherpe stijging van obligatie-rendementen, met een dienovereenkomstige instorting van de waarderingen van obligaties, geeft aan, dat er geen sprake meer is van een 'gratis lunch'. Opeens hangt er een prijskaartje aan alles. De tijd van structurele hogere rente en hogere inflatie is aangebroken. De wereld zal moeite hebben om te wennen aan de onvermijdelijke overgang naar het oude normaal van duur geld. Dat komt, omdat Centrale Banken de economie  niet meer te hulp kunnen schieten met Nul- of lage rente, laat staan met kwantitatieve monetaire verruiming (Quantitative Easing - QE). De zogenaamde 'Put' is verleden tijd. Dat betekent, dat Centrale Banken niet langer kunnen optreden als een 'reddende engel' om economische schokken op te vangen. De huidige rente gaat de potentieele economische groei te boven, terwijl de excessieve schulden, als percentage van de economie, moeten worden verlengd. Dat laatste leidt tot buitensporige begrotingstekorten, herstructurering van schulden en een vlucht uit riskante activa. Het monetaire vangnet is voorbij. Daarom is het 'kopje onder' voor talloze economische partijen, die zich daarop niet hadden voorbereid. Zet je schrap!



Als schuld, als percentage van de economie, op een gegeven moment overdreven hoog is, dan gaat dat ten koste van economische groei. Het sneeuwbaleffect ('multiplier') neemt radicaal af. Dat is tegenwoordig vooral te merken aan China, waar de groei veel lager is dan de gemiddelde groei in de laatste 40 jaar. Het gevolg daarvan is, dat haar bijdrage aan de wereldgroei aanzienlijk is verminderd. De wereld zal het moeten doen met veel minder kapitaalstromen ('recycling') uit China. Verder wordt de wereldinflatie niet langer extra laag gehouden door een schijnbaar eindeloze reeks van goedkope Chinese producten. Bovendien leidt de opkomst van China vooralsnog tot een gevaarlijke bedreiging voor de naoorlogse wereldorde. Die geopolitieke rivaliteit zorgt ook voor een structureel hogere inflatie in de wereld.  


De monetaire verkrapping (Quantitative Tightening - QT) van de laatste 2 jaar is pas begonnen. Centrale Banken zijn nu verkoper van activa, voornamelijk van obligaties, met steeds hogere rendementen, anders komt er een koperstaking. Dit is een omgekeerde ruil van activa voor geld. Centrale Banken onttrekken dus geld aan het geldsysteem. Dit veroorzaakt geldschaarste, vooral van Dollars, en een hogere rente. In de tijd van kwantitatieve verruiming (QE) was er juist sprake van een ruil van activa, voornamelijk obligaties, voor geld, dat terecht kwam in het geldsysteem. Dat verhoogde de beschikbare geldhoeveelheid. Deze ruil van activa was dus niet hetzelfde als 'gelddrukken uit het niets'. Dat laatste is wettelijk verboden en zou trouwens geleid hebben tot hyperinflatie, valutacrisis en dictatuur. Degenen, die het steeds hebben over 'gelddrukken', bewijzen, dat zij ondeskundig zijn en hun huiswerk niet hebben gedaan. 



Er is een valse hoop bij de meesten, dat er een rentedaling voor de deur zou staan. Natuurlijk wil men dan een mogelijk herstel in activa niet missen. Maar die onzekere verwachting van een scherpe draai ('pivot') in het monetaire beleid zal ijdel blijken te zijn. Er komt geen draai, hoogstens een tijdelijke pauzering om even op adem te komen. De werkelijke inflatie is veel ernstiger dan de officieele cijfers. Inflatie is nu de voornaamste vijand. Prijsstijgingen zijn de spuigaten uitgelopen. Het zal vele jaren vergen om dit monster te temmen. De geloofwaardigheid van Centrale Banken staat op het spel. Een recessie wordt dit keer niet uit de weg gegaan. Verder lijkt de economie veel minder gevoelig voor rentestijgingen dan verwacht. Tegelijkertijd wordt de druk om de exploderende begrotingstekorten aan te pakken steeds groter. Vele 'heilige koeien' zullen het moeten ontgelden, vooral als de angst om betrokken te raken bij een oorlog toeneemt. Maar vooralsnog zullen hogere begrotingstekorten en hogere inflatie onontkoombaar blijken, met alle gevolgen van dien voor de algemene rente.

Daar komt bij, dat er overal een arbeidstekort is ontstaan, ondanks de immigratie. De vergrijzing heeft toegeslagen, terwijl het geboortecijfer is ingestort. Loonstijging is voorlopig niet meer weg te denken, totdat Kunstmatige Intelligentie (AI) daar misschien, op den duur, verandering in brengt. AI kan immers al het werk overbodig maken (Elon Musk), ondanks het gebrek aan gezond verstand! Verder leidt de overgang naar zogenaamd 'Net Zero', gedurende onbepaalde tijd, tot aanzienlijk hogere energieprijzen, vooral als de geopolitieke situatie verslechtert. Vervolgens lijkt de trend naar Financialisering, net zoals de trend naar Globalisering, definitief omgeslagen. Het belang van de financieele economie ten opzichte van de reele economie gaat nu duidelijk achteruit. Daarom zijn een structureel hogere inflatie en hogere rente onafwendbaar geworden, alsmede een chronische geldschaarste.



De dramatisch hogere hypotheekrente zal het effect op de huizenmarkt niet missen, vooral als de werkloosheid onverhoopt zou stijgen. De huizenmarkt zal te maken krijgen met een heel groot koufront. De betaalbaarheid is al drastisch gedaald en verhuizen lijkt steeds zinlozer. De gemiddelde maandlasten van een hypotheek zijn nu vaak hoger dan een huurbetaling. De Superzeepbel in wereldwijde huizenprijzen is, historisch gezien, nog nooit zo ontzaglijk geweest. De komende prijsaanpassing naar beneden, zal niet mals zijn. 






De gemiddelde economie van de ontwikkelde landen draait, voor driekwart, op  consumentenbestedingen. De consument, vooral die in Amerika, is de laatste, die zijn handdoek in de ring gooit, ondanks de zwakte in andere sectoren. Maar wat doe je met een dronken zeeman, die zwaait met een fles? Reken maar, dat zoiets van korte duur is. Het consumentenvertrouwen staat al op de tocht, terwijl de winkelsector steen en been klaagt. Het extra geld, als gevolg van de Pandemie, is bijna op en vele activa, zoals woningen en beurskoersen, zijn op hun retour. Bovendien is de spaarquote akelig laag en lijkt de groei in reeele inkomsten te stagneren. Overigens wordt de huidige aandelenmarkt bepaald door een handjevol van peperdure technologie-aandelen, wat vergelijkbaar is met de Nifty Fifty ('one decision stocks') van de jaren '70, die uiteindelijk toch daalden met 70%.

DIEDERIK SCHMULL, 4 November, 2023, Westcliff-On-Sea, ESSEX, U.K.

MEDEDELING: COMMENTAREN WORDEN NU, VOORDAT PLAATSING PLAATS VINDT, PREVENTIEF GECONTROLEERD. MEN MOET ALTIJD IN GEDACHTEN HOUDEN, DAT DIT BLOG VOORNAMELIJK GERICHT IS TOT DEGENEN, DIE BELANGSTELLING HEBBEN VOOR HET INTERNATIONALE BEURSGEBEUREN. DUS COMMENTAREN OVER COVID, W.E.F. OF DE OORLOGEN, WORDEN MEESTAL NIET OP PRIJS GESTELD.

WELGEMANIERDHEID STAAT OP DIT BLOG VOOROP IN VERBAND MET MOGELIJKE AANSPRAKELIJKHEID VOOR REACTIES.

MEN KAN TE ALLEN TIJDE EEN E-MAIL (DSCHMULL@GMAIL.COM) OF EEN TWEET (VIA TWITTER, @RICKSCHMULL) STUREN NAAR ONDERGETEKENDE.

Het Blog SCHMULLADDERTJEONDERHETGRAS heeft thans 6 soorten van lidmaatschap. WORD LID! U bent van harte welkom! Uw lidmaatschap geeft recht op persoonlijk advies, regelmatige Pamfletten, lunches, borrels en belangrijke artikelen.  Zie voor nadere gegevens onderaan het Blog.

Hopelijk vinden er in 2023 en in 2024 weer enkele presentaties plaats. Het wordt hoog tijd om alle Blogleden en Bloglezers nog eens persoonlijk te woord te staan!