Translate

maandag 2 maart 2020

DE VOGELVERSCHRIKKER


DE VOGELVERSCHRIKKER


Van oudsher was de dierbare vogel een aartsvijand van de landbouwer, vooral in het lenteseizoen. Daarom ontstonden vogelverschrikkers, vaak gemaakt van stro, om de vogels weg te jagen. Wat toevallig, dat het al of niet synthetische ('man-made') Coronavirus (COVID - 19), dat uit enkele onnatuurlijke mutaties bestaat, opeens in Wuhan, China, 'uit de lucht viel' en nu niet meer beperkt kan worden tot China. Dit virus, dat er inderdaad uitziet als een bloemenkrans ('corona') rond de zon, is daarom zo besmettelijk, omdat mensen, zonder enige verschijnselen, het kunnen overbrengen aan andere mensen. Het is een briljant virus, dat na een negatieve testuitslag, daarna, als een kameleon, kan veranderen in een positieve testuitslag. De mens is niet immuun en er is voorlopig geen vaccin. Wat een geniale uitvinding! Is dit het resultaat van proefnemingen van een van de honderden laboratoria in de wereld, die, al decennialang, heimelijk experimenteren met o.a. vleermuizen voor biologische oorlogsvoering? Is dit de ultieme vogelverschrikker, die zorgt voor het abrupte einde van de globalisering en wordt alles nu weer 'ieder voor zich', zoals vroeger?


(STOCKCHARTS)(21 Februari, 2020): HET RENDEMENT VAN DE 30-JARIGE TREASURY: DE ALLERBESTE INDICATOR VOOR DE TOEKOMST. LAGERE RENDEMENTEN BETEKENEN EEN HOGERE WAARDERING.

Image


(STOCKCHARTS)(27 Februari, 2020): HET RENDEMENT VAN DE 10-JARIGE TREASURY EN VAN DE 30-JARIGE TREASURY: DE 39-JARIGE, HARDNEKKIGE, DALING DAARVAN, MET ONDERBREKINGEN, DUIDT OP DE KOMENDE LANGDURIGE STRUCTURELE DEFLATIE! LAGERE RENDEMENTEN BETEKENEN EEN HOGERE WAARDERING.


Image

(28 Februari, 2020): HET RENDEMENT VAN DE 10-JARIGE TREASURY LIJKT NU IN EEN VRIJE VAL TE ZIJN GERAAKT, WAT DUIDT OP MOGELIJKE DEFLATIE EN RECESSIE. LAGERE RENDEMENTEN BETEKENEN EEN HOGERE WAARDERING.




(BILELLO)(27 Februari, 2020): TREASURY-RENDEMENTEN BELANDEN OP HET LAAGSTE NIVEAU ALLER TIJDEN, MET EEN DIENOVEREENKOMSTIGE WAARDESTIJGING; Slechts enkele waarnemers, zoals ondergetekende, bleven decennialang, door dik en dun, positief op Treasuries.

Image


Het rendement van de 30-jarige Amerikaanse staatslening, de Treasury ('the Long Bond'), heeft onlangs een nieuw laagtepunt ooit aangetikt met een dienovereenkomstig record in waardering (lagere rendementen betekenen hogere waarderingen). Tegen de algemene verwachting in, is de ongekende 39-jarig durende hausse in Treasuries, met tijdelijke tussentijdse onderbrekingen, dus nog volledig in tact. In de laatste 12 maanden kwam er weer een waardestijging van ruim 30% uit de bus. Het huidige rendement van de 30-jarige Treasury en van de 10-jarige Treasury is nu lager dan tijdens de Grote Financieele Crisis van 2008. Echt om stil van te worden!

De triomftocht van Treasuries, de internationale vluchthaven bij uitstek, is nog lang niet ten einde. Integendeel! De rendementen van de 10-jarige Treasury (1.17%) en die van de 30-jarige Treasury (1.84%) zijn, vroeg of laat, op weg naar NUL of NEGATIEF respectievelijk 0.5% tot 1.00%, ookal gebeurt dat misschien niet van vandaag op morgen. Er ligt dus nog een waardestijging in het verschiet van minstens 25% respectievelijk 40% (plus), met de gebruikelijke tijdelijke onderbrekingen. De NUL-coupon op de 30-jarige Treasury, de meest agressieve belegging in deze beleggingsklasse, die in de laatste 39 jaar, jaarlijks gemiddeld, met onderbrekingen, met 17% omhoog ging, zou mettertijd weer met zo'n 140% kunnen stijgen. Een NUL-couponobligatie heeft geen jaarlijkse rente, maar het rendement komt uit het verschil tussen de lagere uitgiftekoers en de latere, veel hogere aflossingskoers op de einddatum.

Het enige in het leven, wat zeker is, is dat niets zeker is. Maar als de onzekerheid toeneemt, dan stroomt het Grote Geld naar de veilige haven van soliede staatsobligaties met positief rendement, zoals Amerikaanse Treasuries, die immers een afloopdatum hebben, waar 100% wordt uitbetaald, in tegenstelling tot alle andere beleggingen. Bovendien koopt men Treasuries niet om het rendement, maar om het potentieel lagere rendement (lager rendement betekent een hogere waardering). Welnu, de 10-jarige en 30-jarige Duitse staatsobligaties ('Bunds') hebben immers al een NEGATIEF rendement van MINUS 0.61% respectievelijk MINUS 0.16%. Maar Duitsland zit in het lekke bootje van de onvolmaakte Eurozone, die in 2012 bijna was gezonken! 

De Dollar mag dan niet meer gelijkgesteld zijn met Goud, zoals vroeger, voor de Goudontkoppeling in 1971, maar de Euro is allang niet meer gelijkgesteld met de vroegere, 'harde', Deutschmark. Bovendien was de Dollar, ondanks de Goudontkoppeling, enkele malen zo sterk, dat er een akkoord moest worden bereikt met de rest van de wereld, zoals het Plaza-akkoord in 1985, om die weer te 'verzwakken'. 80% van de wereldschuld bestaat immers uit Dollars, dus een hogere Dollar doet pijn bij hen, die in het krijt staan. Maar toch drie keer raden, welke valuta het uiteindelijk wint! Ondergetekende hoort al zo'n 50 jaar, dat de Dollar valt, terwijl 99% van alle valuta's, met alle mogelijke middelen, proberen te devalueren tegenover de Dollar. Geen wonder, als bijna een kwart van de wereldvraag naar goederen afkomstig is van Amerika, met slechts 3% van de wereldbevolking.


(25 Februari, 2020): De EURO tegenover de DOLLAR is onlangs wat gestegen in verband met het terugdraaien van Carrytrade-transacties, waarbij handelaren de Euro met negatieve rente leenden om te speculeren, met een hoge hefboom, in o.a. valuta's en obligaties met hogere rentes en rendementen. In een meer  conservatief, 'risk-off', klimaat, moeten de 'short'-posities in de Euro dan worden gedekt. Maar de neergaande trend in de Euro/USD, op langere termijn, blijft voorlopig nog in tact. Ook de YEN, met negatieve rente, is een 'funding currency' voor allerlei Carrytrade-transacties, die nu weer ongedaan worden gemaakt, waardoor de YEN in de laatste week alleen al 3,5% steeg.

Image


(28 Februari, 2020): DE SNELLE INEENSTORTING VAN HET RENDEMENT VAN DE 2-JARIGE TREASURY DUIDT BINNENKORT OP EEN MOGELIJK NEGATIEF RENDEMENT, MET EEN DIENOVEREENKOMSTIGE WAARDESTIJGING, VANWEGE DE VLUCHT VAN HET GROTE GELD IN VEILIG PAPIER. DE MARKT REKENT DUS OP SOMBERE TIJDEN!

Image


(BLOOMBERG)( 1 MAART, 2020): HET AANTAL OBLIGATIES MET NEGATIEF RENDEMENT IN DE WERELD IS OP WEG NAAR EEN NIEUW HOOGTEPUNT!

KORTE TREASURIES LIJKEN BINNENKORT, VOOR HET EERST OOIT, OOK EEN NEGATIEF RENDEMENT TE KRIJGEN. DIT IS GEEN VLUCHT, MAAR EEN STORMLOOP NAAR VEILIG PAPIER! IS DE WERELDRECESSIE REEDS AAN DE GANG? WAARSCHIJNLIJK WEL.



Amerika is al gedurende vele honderden jaren nooit failliet gegaan, anders dan de meeste andere landen, inclusief Duitsland. Haar autarkische macht (onafhankelijk in voedsel en energie) en haar aparte mentaliteit boezemen tegelijk vertrouwen en stille afgunst in, met het oog op de toekomst. Er heerst een mentaliteit, die uiteindelijk, als het erop aankomt, het nemen van harde maatregelen niet uit de weg gaat, zoals 20% rente in 1981 om de inflatie in de kiem te smoren, ondanks het bestaan van een democratische rechtsstaat. Doormodderen wordt over het algemeen niet gewaardeerd. Het slaan van spijkers met koppen wel en: 'let the chips fall where they may'. Schoon schip maken en een nieuwe start zijn zo Amerikaans als appeltaart. De meeste landen kunnen daar alleen maar van dromen. Hetzij moeten zij eeuwig onderhandelen met zo'n 30 partijtjes, hetzij zitten ze muurvast, vanwege een onbuigzame 1-partij-staat.

Lagere rendementen in kwaliteitsobligaties zijn het gevolg van lagere inflatie- en economische groei-verwachtingen door de markt. De boodschap van de gigantische markt van soliede obligaties, met het meest slimme geld, is veel belangrijker dan die van de veel kleinere, vaak kredietgedreven, markt van aandelen, grondstoffen en onroerend goed, waar speculanten met het snelle geld dikwijls de dienst uitmaken. Bovendien overheerst, vooral bij de aandelenmarkten, de computergedreven momentum-handel, vaak gebaseerd op mandjes van passieve beleggingen, wat tot felle en overdreven uitslagen kan leiden.


(28 Februari, 2020): EEN NIEUW HOOGTEPUNT ALLER TIJDEN IN DE WAARDERING VAN DE OBLIGATIEMARKT! DAT BETEKENT, DAT DE HAUSSE IN AANDELEN EEN ILLUSIE LIJKT TE ZIJN GEWEEST.

Image


(27 Februari, 2020): DE MAATSTAF VAN INFLATOIRE VERWACHTINGEN, ZOWEL IN AMERIKA ALS IN EUROPA, LIJKT, IN VERSNELD TEMPO, TE DUIDEN OP DE KOMENDE STRUCTURELE DEFLATIE: 'JUST AROUND THE CORNER'...





DE FABRICAGE INDICES (PMI) VAN DE VERSCHILLENDE LANDEN ZIJN BEZIG OM ONGELOFELIJK IN TE KRIMPEN. LET VOORAL OP CHINA & DUITSLAND! (EN STRAKS NEDERLAND).




DE FABRICAGE INDICES (PMI) IN DE GEHELE WERELD ZIJN PLOTSELING WEER TERUG BIJ AF! DE RENDEMENTEN VAN TREASURIES HADDEN DIT AL EERDER VOORSPELD, TERWIJL, DE, NIET ERG SNUGGERE, AANDELEN GEMAKKELIJK  NAAR BOVEN KONDEN WORDEN GEMANIPULEERD.

Image

De wereld is keihard wakker geschud uit de zoete droom, dat de schade aan de wereldeconomie van het Coronavirus relatief beperkt zal blijven. Natuurlijk zullen Centrale Banken proberen om iedereen een hart onder de riem te steken door een nog soepeler monetair beleid, maar die opluchting zal van korte duur zijn, als het ergste van deze pandemie nog niet voorbij is. Dat beleid kan negatieve schokken aan de aanbodzijde niet opvangen.  Wat zonde, dat de Centrale Banken, met hun lage, nul of negatieve rente, bijna al hun kruit hebben verschoten. De kwestie van het, vooralsnog onwettige, 'echt helikoptergeld uit het niets' is nog niet aan de orde, want een wereldrecessie doemt wel op, maar heeft officieel nog niet plaatsgevonden.


(2 Maart, 2020): GROOT-BRITTANNIE GAAT NU AL DE RICHTING OP VAN HET MOGELIJK IN QUARANTAINE PLAATSEN VAN GEHELE STEDEN:

Daily Express Monday


Ouderen, zoals ondergetekende op 76-jarige leeftijd, die nog trots kunnen bogen op een voortreffelijke gezondheid (even afkloppen), moeten echter nu extra acht slaan op hun gezondheidstoestand. Naarmate men ouder wordt, komt het versleten immuunsysteem in een neerwaartse spiraal terecht, wordt het antibiotica-resistentieprobleem steeds groter en neemt de kans op besmetting van een nieuw virus enorm toe. Dit virus is totaal verschillend van een gewoon seizoensgriepje, want het is vaak alsof je probeert te ademen, terwijl een olifant op je borstkas staat! Van alle gevallen, die besmet zijn geraakt, zijn 14% ernstig en 5% in kritieke toestand, die terecht komen op een intensivecareafdeling, voorzien van extra longventilatie.

Mensen met suikerziekte, hoge bloeddruk en hart- en ademhalingsproblemen zijn uitermate kwetsbaar. Om het sterftecijfer te berekenen, moet men eerst enigszins zeker zijn van het totaal aantal besmette gevallen, wat momenteel echter nog exponentieel toeneemt, ookal door het gebrek aan degelijke testkits. De kat is helaas al uit de zak ('the cat is already out of the bag') en de enige hoop is om te proberen om de verspreiding ervan enigszins te vertragen door enkele drastische maatregelen te nemen. Maar het is duidelijk, dat, bij een gemiddeld sterftepercentage van 0.25% tot 1%, miljoenen mensen toch gevaar lopen. Intussen ligt de economie, voor enige tijd, op apegapen, ookal omdat miljoenen gedwongen zullen worden om thuis improductieve computerspelletjes te spelen om de tijd te doden. 

(BBC): 10% + VAN DE OUDEREN, DIE BESMET RAKEN, LOPEN ERNSTIG GEVAAR:




Het valt af te wachten of vele ouderen, vanwege deze pandemie, nu gedoemd zijn om het bijltje erbij neer te leggen. Maar in de laatste decennia is de gemiddelde levensverwachting van de mens overal ter wereld toch scherp gestegen. Rond 2050 zal het aantal mensen van boven de 60 weer zijn verdubbeld, terwijl het aantal mensen van boven de 80 liefst zal zijn verdrievoudigd. Of heeft het Coronavirus ons er nog eens aan herinnerd, dat de natuur er zelf wel voor zorgt of mens en dier al of niet lang zullen overleven. In de komende 100 jaar lijkt de gemiddelde jaarlijkse bevolkingsgroei, vooral door de snelle vergrijzing, helemaal in te storten, ookal stijgt de wereldbevolking nog wel:





Na 11 jaar van een indrukwekkende en, weliswaar kredietgedreven, economische opleving, kan men het gevoel krijgen, dat er een wereldwijde economische malaise op de loer ligt. In de komende 2 jaar, zal bij menigeen het woord 'deflatie', niet inflatie, op de tong liggen. De inflatoire verwachtingen (zie chart) zijn momenteel het laagst in de geschiedenis! De spectaculaire hausse in obligaties, met name in Treasuries, is allang een vingerwijzing hiervoor geweest. De wereld stikt, als het ware, in de schuld, ondanks de lage rentelasten. De trieste realiteit is, dat de wereld een rentestand van Nul, na inflatie, nauwelijks kan verdragen! De sterke en veerkrachtige Amerikaanse consument zal het, op een gegeven moment, ook moeten laten afweten. Dat was toch nooit vol te houden, ookal lijkt het gemiddelde netto-vermogen van de Amerikaanse huishoudens, vooral na de hernieuwde stijging van huizenprijzen, nu nog vrij gezond. Maar bedrijfswinsten zijn al drie kwartalen achterelkaar ingekrompen.

Opvallend is, dat de Dow Jones en S&P 500 aandelenindices allang niet meer betrouwbare indicators voor economische stand van zaken zijn geweest. De Amerikaanse economische groei stak weliswaar gunstig af bij de rest van de OECD, maar er was, in de laatste 14 jaar, geen enkel jaar met 3% groei. We hebben immers een kwantitatieve verruiming (QE) meegemaakt van $ 4000 miljard plus nog eens $ 4000 miljard aan, grotendeels gefinancierde, aandeleninkoop van de bedrijven zelf, en niet te vergeten de gigantische, eveneens grotendeels gefinancierde, fusies en overnames, waardoor het aantal van uitstaande aandelen nu het laagst is in 20 jaar! Een ongekende welvaartsillusie.

Daarnaast hebben de superstimulering en de vergrijzing van Japan, de derde economie in de wereld, nooit geleid tot meer inflatie of economische groei. De omloopsnelheid van het geld, een voorwaarde voor hogere inflatie, bleef instorten. In de laatste 30 jaar, bleef het rendement van de 30-jarige Japanse staatsobligatie (JGB), met onderbrekingen, dalen naar 0.29% (28 Februari, 2020), waardoor dit, tegen de algemene verwachting in, de beste Japanse belegging is geweest. De NIKKEI 225 aandelenindex staat tegenwoordig nog 40% lager dan het hoogtepunt in 1989, wat destijds voorafgegaan was door een stijging van 600%. Elke bubbel barst vroeg of laat. Maar doordat de Japanse bubbel, in tegenstelling tot andere bubbels, al lang geleden is gebarsten, zou de NIKKEI 225, in de komende 10 jaar, wel eens gunstig kunnen verrassen vergeleken met de, nog steeds, prijzige Amerikaanse aandelenindices.


(27 Februari, 2020): ALS EEN BLIKSEM UIT DE HEMEL! DE MEEST ONGENADIGE DALING IN DOW JONES INDEX (30 AANDELEN) OP EEN DAG OOIT! TE VERGELIJKEN MET 2008, 2001 (9/11), 1987, 1940 (Hitler in Parijs) EN 1929 (begin van de depressie). WAT NU? 'BUY THE DIP'? WIE DURFT?




DE S&P 500 INDEX (4de week van Februari, 2020) WAS, SINDS HET DIEPTEPUNT IN 2009, IN EEN ENORME OVERBOUGHTZONE TERECHT GEKOMEN EN NAM EEN FLINKE STAP TERUG. IS DE OPGAANDE TREND, NA DEZE FORSE CORRECTIE, NOG IN TACT? IN IEDER GEVAL IS DE VOORTZETTING VAN DEZE TREND NU UITGESTELD.

Image


DE STOXX EUROPE 600 INDEX (4de week van Februari, 2020) : EEN DALING VAN 12%, EEN WEEK NA HET HISTORISCHE HOOGTEPUNT! WIE DURFT?

Even Brexit, 2011 debt crisis didn't hurt Europe so much on a weekly basis


Laten we hopen, dat de onheilspellende STRUCTURELE DEFLATIETREND, die onvermijdelijk zal volgen op de afgelopen 75-jarige superkredietcyclus, niet haar schaduw nu al vooruitwerpt. Dan zou President Trump in dezelfde omstandigheid terecht kunnen komen als President Herbert Hoover, eveneens een ex-zakenman, in 1929, en de schuld krijgen voor al het onheil, dat dan toeslaat. Maar de meeste aandelenindices zijn nu wel door hun 89-daagse en 144-daagse voortschrijdend gemiddelde heen doorgebroken naar beneden, tegelijk met een mogelijke omkering van hun momentum, net zoals in Augustus, 2007, voordat de Grote Financieele Crisis de wereld op zijn kop zette. Wat ziet de markt aankomen? Toch niet een mogelijk Presidentschap van Bernie Sanders? 

Als dit Coronavirus opeens enkele Amerikaanse steden en staten zou lamleggen, dan staat dat gelijk met de schok van 11 September, 2001 (New York World Trade Center). Wie weet, wordt Amerika dan niet ongevoelig voor een alomvattende openbare gezondheidszorg (Universal  Public Healthcare), zoals die door de, 78-jarige, Socialistische Sanders al decennialang wordt aangeprezen. Bovendien verloor Bush Sr van Carter na de eerste grote olieschok, Carter verloor van Reagan na de oliecrisis van 1979 en Bush Jr verloor van Clinton na de invasie van Kuwait. De markten zijn in de ban geraakt van het onbekende en die onzekerheid is nu funest gebleken.


UITSTEL RIVA - BELEGGERSLUNCH & BORREL
 van 20 Maart, 2020.


Helaas moet ik de reservering voor de 13de Beleggerslunch
 & en de achtste Borrel op 20 Maart a.s. annuleren en tot nader order uitstellen.

Het Coronavirus (COVID - 19), buiten China, 
lijkt zich in de komende maanden explosief
te zullen uitbreiden. Het is enorm besmettelijk, vooral van
degenen, die nog geen verschijnselen vertonen, door de
lange incubatieperiode. Het virus kan gedurende 9 dagen
overleven op, nog niet gedesinfecteerde, oppervlaktes van
metaal, glas en plastic, blijkt nu. De situatie is
voorlopig weinig hoopgevend.

Het spijt mij zeer om deze maatregel te moeten nemen,
maar vele bijeenkomsten in Europa en elders zijn
inmiddels al afgelast. Bij voorbaat dank voor uw begrip!

MEDEDELING: Het Blog SCHMULLADDERTJEONDERHETGRAS heeft thans 
6 soorten van lidmaatschap (zie hieronder). Word lid! Uw lidmaatschap geeft recht op 
persoonlijk advies, regelmatige Pamfletten, lunches, borrels en belangrijke artikelen.

U bent van harte welkom!


DIEDERIK SCHMULL. 2 Maart, 2020,  Westcliff-On-Sea, ESSEX, U.K.





































donderdag 2 januari 2020

OP EEN BELANGRIJKE TWEESPRONG


OP EEN BELANGRIJKE TWEESPRONG



De wereld staat vandaag de dag op een buitengewoon belangrijke tweesprong. De tijd dringt. Excessieve schulden moeten worden verlengd. Verkiezingen moeten worden gewonnen. De gemoederen bij het straatoproer in vele delen van de wereld moeten tot bedaren worden gebracht. Men moet dus, op kortere termijn, wel aannemen, dat de grootste bubbel in activa ooit, eerst verder zal moeten worden aangewakkerd tot historisch ongekende hoogte, voordat de onherroepelijke instorting plaatsvindt.

Volgens de menselijke psychologie, lijkt een bubbel, die, ondanks alles, al 10 jaar duurt, op een structurele trend, die zich nog jarenlang kan voortzetten. Zelfs redelijke beleggers kunnen tot de conclusie komen, dat dit het 'Nieuwe Normaal' is en besluiten om vooral de boot niet te missen. Er zijn nu eenmaal geen grenzen aan de kuddeachtige speculatieve hebzucht van de mens, als hij zijn verstand kwijtraakt.

Bovendien staan beleidsmakers onder grote druk van linkse en rechtse populisten, die schoon genoeg hebben van de onbedoelde gevolgen van globalisering, inkomens- en vermogensongelijkheid en toenemende belastingdruk. Verder grijpt een ware massahysterie om zich heen over de mogelijke ondergang van de wereld, ditmaal door klimaatverandering. Daarom ligt het nu voor de hand, dat de economische groei weer moet worden aangezwengeld met monetaire reflatie, renteverlagingen en het overboord gooien van bezuinigingsplannen. Een schijnbaar ideaal klimaat voor een 'Melt-Up'?

(MOTLEY FOOL)(30 Dec, 2019): iShares MSCI ALL COUNTRY WORLD INDEX (ETF)(ACWI): NIEUW HOOGTEPUNT! Index bevat de belangrijkste aandelen in de ontwikkelde en de opkomende landen. IS DE RAKET VAN DE MELT-UP NU GELANCEERD?




(STOOQ): ACWI 2008 - 2020


Sinds de be-ediging van Trump als Amerikaans President zo'n 3 jaar geleden, zijn Amerikaanse aandelen (S&P 500 index), vooral vanwege de inkoop van eigen aandelen door bedrijven zelf, gemiddeld met 42% gestegen, terwijl de werkloosheid het laagst is in 50 jaar en de gemiddelde loonstijging het hoogst in 10 jaar. In 2019, het derde jaar van Trump's ambtstermijn, blijkt de beurs tweemaal zoveel gestegen te zijn (meer dan 30%) dan de gemiddelde stijging in het derde Presidentsjaar sinds 90 jaar. Geen wonder, dat Trump's populariteit in de opiniepeilingen, na de Democratische afzettingsprocedure in het Huis van Afgevaardigden, juist toenam. Een ongunstige uitkomst voor Trump, wat deze procedure betreft, in de Republikeinse Senaat lijkt daarom uiterst onwaarschijnlijk. 

Het jaar 2020 is weer een Presidentsjaar en het is in de geschiedenis maar 3 keer voorgekomen, dat Amerikaanse aandelen tijdens zo'n jaar het slecht deden. Bovendien was de stijging van de S&P 500 index in de laatste 5 jaar slechts 55%, terwijl de top in 2007 voorafgegaan werd door een hausse van 89% en de top in 2000 door een hausse van liefst 210%. Tegelijkertijd is effectenkrediet ('margin debt') in de laatste 12 maanden met 9% gedaald, wat duidt op minder speculatie: een gezond teken. Desondanks behoeft de S&P 500 index nu slechts 11% te dalen, waardoor het totaalrendement van die aandelen gelijk is aan dat van kortere Treasuries (T-Bills), sinds de top van 26 Januari, 2018. Beleggen dus op het scherp van de snede!

Wacht maar tot Jan met de Pet ook een gokje waagt in Amerikaanse aandelen, waar het geld kennelijk op straat ligt. Een $ 1000.- investering in Amazon, om maar wat te noemen, sinds haar emissiejaar in 1997, is nu, na 22 jaar, $ 1,400.000 waard. Overigens namen, in de afgelopen 10 jaar, slechts 2 aandelen, Apple en Microsoft, een belangrijk deel van het totaalrendement van de Dow Jones index (5.77% respectievelijk 2.68%) voor hun rekening. De instorting van uitgerekend deze 2 aandelen tussen 2000 en 2002 (minus 81.1% respectievelijk minus 65.2%) en tussen 2007 en 2009 (minus 60.9% respectievelijk minus 50.3%) is men natuurlijk allang vergeten. Er komt gewoonlijk ook geen Crash, als er niet eerst een bredere Melt-Up en een zinsverbijstering van de massa hebben plaatsgevonden, als gevolg van een soepel monetair beleid van de Federal Reserve (FED). Een strakker monetair beleid, met renteverhogingen, is, op korte termijn, in een verkiezingsjaar, uiterst onwaarschijnlijk.




De doorgewinterde marktwaarnemer, John P. Hussman, stelt, dat, volgens zijn model (Januari, 2020), het totaalrendement van de S&P 500 index in de komende periode van 12 jaar, jaarlijks 2.5% minder zal worden dan dat van Treasuries. Dat komt, omdat de huidige waarderingen veel weg hebben van die van het hoogtepunt van 1929, net voor de Grote Depressie. De rente mag dan laag zijn, maar de groeivooruitzichten blijven belabberd, waardoor waarderingen zijn gebaseerd op ijdele hoop. 

Sta er eens even bij stil, dat, volgens het IMF, sinds 1970, dus in de laatste 49 jaar, in de 21 voornaamste ontwikkelde landen, 47 huizenbubbels en liefst 98 aandelenbubbels  hebben plaatsgevonden, die allemaal daarna ontploft zijn. Als men dat zelf aan den lijve ondervonden heeft, dan wordt men in de rest van zijn leven kopschuw. Geen wonder, dat de spaarquote, als percentage van het beschikbare inkomen, sinds de crisis van 2007 - 2009, is blijven stijgen, ongeacht de lage rentestand.

Hussman stelt verder, dat de huidige crisis in kort geld, de REPO-crisis, helemaal niet heeft geleid tot een nieuwe ronde van monetaire stimulering, oftewel QE. Bij QE kocht de FED massa's Treasuries op met renteloos geld, dat een 'hete aardappel' was voor wie dat geld in handen kreeg. Vandaar de massale aankoop van allerlei activa ('de QE-bubbel'). QE pompte geen geld in het systeem, maar het verving rentedragende Treasuries met renteloos geld, dat in handen kwam van beleggers. De huidige Non-QE van de FED voor de REPO-markt is niets anders dan een activa-ruil ('swap') van rentedragende Treasuries voor bankreserves met dezelfde rentevoet, die speculatie niet aanwakkert, ondanks alle spookverhalen.

(Federal Reserve van St. Louis - FRED): De geldhoeveelheid ('monetary base') is door de FED in de laatste 3 jaar, als percentage van het Bruto Nationaal product, verminderd van 24% naar 16%, via monetaire verkrapping (Quantitative Tightening - QT). Het proces van 'normalisering' van het monetair beleid blijft dus, met onderbrekingen, nog volledig in tact, ookal zal de rente voorlopig niet stijgen. De Centrale Bank van Zweden, de Riksbank, heeft inmiddels, als eerste, de rente wel verhoogd naar ... 0%! De paniekerige hyperinflationisten lijken de plank weer te hebben misgeslagen. Structurele deflatie ligt op de loer, niet inflatie. Pas dus op met grondstoffenprijzen! Elke opvering is tijdelijk. Er komt helemaal geen nieuwe hausse in inflatie-gevoelige activa, ookal weigeren de meesten daar geloof aan te hechten.


Federal reserve assets vs monetary base

https://www.hussmanfunds.com/comment/mc191230/

(VANGUARD): Opvallend is, dat, ondanks alles, de langere termijn Amerikaanse obligaties (VBLTX), in de laatste 20 jaar, veel beter presteerden dan de S&P 500 aandelenindex. Dat is geen verrassing voor de waarnemers van het vergrijsde Japan, waar de langere staatsobligaties (JGB), ondanks 30 monetaire stimuleringsprogramma's(!), het al 29 jaar beter hebben gedaan dan aandelen! Japan is, in dit opzicht, de rest van de wereld gewoon ver vooruit. Bovendien was het waardeverlies van Amerikaanse obligaties in het allerslechtste jaar (1994) slechts 2.9%, terwijl Amerikaanse aandelen in hun slechtste jaar (2008) gemiddeld maar liefst 38% daalden.

20-year total return of stocks versus bonds from 1999 - 2019


De algemene mening is weer, zoals reeds vele jaren, dat de Amerikaanse Dollar zal gaan verzwakken. Maar de Dollar is momenteel gewoonweg te mooi om waar te zijn! De Amerikaanse economie is, dankzij de enorme Amerikaanse consumptiebestedingen (20% van de wereldvraag met 3% van de wereldbevolking) al jarenlang veel sterker dan die van de rest van de wereld, met de meest aantrekkelijke beurs, dankzij technologie, en een gigantische kapitaalmarkt, die minstens tweemaal zo groot is als welke andere ook. Verder hebben Treasuries een positief, niet negatief, rendement, ondanks 3 recente renteverlagingen. 

De Dollar blijft 's werelds veilige haven, omdat deze echte en onvervangbare wereldvaluta de financieele wereld in een ware wurggreep houdt met 88% van alle handels- en kapitaaltransacties tegenover 31% voor de Euro, 22% voor de Yen en slechts 4% voor de Chinese Renminbi (RMB). De liberalisering van de Chinese valuta wordt uitsluitend met de mond beleden, omdat dat systeem onder de duim moet worden gehouden, totdat het mettertijd vanzelf wel ontploft. Ook de reserves van de Centrale Banken, ter waarde van zo'n $ 12,000 miljard, bestaan nog voornamelijk uit Dollars (62% tegenover 71% in 1999), terwijl 20% uit Euros bestaat tegenover 19% in 1999. Slechts 2% van de reserves bestaat uit Renminbi (RMB), wat in ieder geval een verdubbeling is ten opzichte van een jaar geleden. Sommige Centrale Banken hebben inderdaad enkele honderden miljarden Dollars omgewisseld voor andere valuta's, maar dat maakt weinig uit in het grote geheel. 

De rol van fysiek Goud is ook toegenomen, maar, als percentage van de totale reserves van Centrale Banken, ligt het Goudbezit van Rusland (18.55%) en China (2.4%) nog ver achter bij dat van Amerika (74.45%) en West-Europa (gemiddeld zo'n 60%).  Dit zijn slechts schattingen, want Centrale Banken beschouwen dat bezit als staatsgeheim. Het is dus een mythe, dat er grote verschuivingen zijn opgetreden, die de rol van de Dollar zouden kunnen bedreigen. Integendeel.

https://www.statista.com/statistics/216086/gold-reserve-percentage-in-central-banks-worldwide/

https://www.ecb.europa.eu/pub/economic-bulletin/articles/2019/html/ecb.ebart201907_01~c2ae75e217.en.html#toc2

Natuurlijk dromen sommigen ervan, dat het tijd wordt, dat de Dollarstandaard of moet worden 'vervangen' door de Chinese Renminbi (RMB), omdat de Chinese economie tussen 2030 en 2050 wellicht de voornaamste economie in de wereld wordt, of door een systeem met meerdere valuta's of door digitale valuta's, eventueel uitgegeven door Centrale Banken. De Hollandse Gulden en het Britse Pond waren heel vroeger, in de gloriedagen van Holland en het Britse Imperium, immers ook wereldvaluta's. Zo'n vaart zal het echter niet lopen. In de praktijk is alles gebaseerd op vertrouwen op de macht achter een valuta, terwijl die macht ook nog moet worden ondersteund door een rechtsstaat en een democratisch systeem. Anders gaat zo'n vlieger niet op. Vergelijk het maar met de taal van Esperanto, die in 1887 (!) werd bedacht, met gemakkelijke grammatica, als wereldtaal. Maar de mens besliste, dat Engels als wereldtaal bleef bestaan en in Nederland kunnen, na 132 jaar, hoogstens 1000 mensen Esperanto spreken!

De Dollarindex (DXY): een maatstaf van de Dollar tegenover de valuta's van Amerika's belangrijkste handelspartners, exclusief de Chinese RMB. De 11-jarige opgaande trend sinds 2008 is nog steeds in tact en de neiging van die handelspartners om te devalueren tegenover de Dollar neemt voorlopig alleen nog maar toe. Er bestaat nog steeds een Dollartekort in de Eurodollarmarkt van offshore Dollars, net zoals in 2008(!), en de komende herfinanciering van Dollarschulden, met name van de Opkomende Landen is echt kolossaal. De DXY staat nog ver beneden de hoogste stand van 1985, ookal zullen de huidige Amerikaanse begrotings- en handelstekorten in de komende jaren zeker een rol spelen. Toch is Amerika onlangs, dankzij de schalie-olie, exporteur geworden van energie! Een sterke valuta is een teken van gezondheid en geen belemmering voor hogere beurskoersen of een sterke economie. Wakker worden, economen!



(DXY: 2008 - 2019).

Wat zijn de politieke lessen, die men in de afgelopen paar jaar heeft moeten leren? Vrijhandel en globalisering zijn niet automatisch gunstig voor een land. Er zijn altijd winnaars en verliezers en als een handelspartner, zoals China, een schadelijke tactiek erop na houdt van diefstal van intellectueel eigendom, verborgen subsidies aan eigen firma's en de concurrentie in haar thuismarkt voor buitenlandse firma's ernstig belemmert, dan is een handelsruzie in de trant van een niet-politicus als Trump beter dan de zaken maar op zijn beloop laten, zoals vroeger. Een handelsruzie, per Executive Order, is deel van een onderhandelingstechniek van speldeprikken, wat wezenlijk verschilt van het Amerikaanse protectionisme van de jaren '30, dat 20.000 producten betrof en bekrachtigd was door het Congres.

Ook de uitslag van het Brexit-referendum in Groot-Brittannie van 3 jaar geleden, waarbij het 'domme' volk wilde breken met de ongekozen EU-bureaucraten in Brussel, kon, ondanks alle pogingen van de gevestigde orde, niet ongedaan worden gemaakt. Integendeel. De 'kansloze Brexiteer' Boris Johnson lijkt als Minister-President, na zijn spectaculaire verkiezingsoverwinning, voor tenminste 5 jaar, maar waarschijnlijk voor de volgende 10 jaar vast in het zadel te zitten. Hij wordt gezien als een veel slimmere versie van Trump. Dat belooft nog eens wat! Vooral omdat de EU tegenwoordig nog meer verdeeld lijkt dan ooit, de economische groei al 3 jaar ernstig verminderd is, terwijl China en Rusland daar gewoon hun gang lijken te kunnen gaan. De Chinese export naar de EU is hoger, ondanks de geweldige groeivertraging van de  Chinese economie. Verder is de zorgwekkende afhankelijkheid van de EU van Russische energie nu zonneklaar. 

Groot-Brittannie maakt 14% uit van de economie van de EU, wat na Brexit waarschijnlijk verder inkrimpt, want het land gaat nu haar eigen weg. Sta daar maar eens even bij stil. Brexit is een gevoelige tegenslag voor hen, die uitsluitend geloven in een beleid van inperking van nationale soevereiniteit en van nationale integratie in enkele machtsblokken als oplossing voor de verdeeldheid in de wereld. Maar eilandbewoners, zoals de Britten, en bergbewoners, zoals de Zwitsers, willen juist zo weinig mogelijk betutteld worden en hechten aan hun tradities.

Opvallend is, dat de Nationalisten en de Groenen samen een regering lijken te gaan vormen in de lidstaat Oostenrijk, wat zou kunnen leiden tot een gelijksoortige coalitie in Duitsland, waarbij de SPD door de CDU/CSU opzij zou kunnen worden geschoven. Dat betekent, dat klimaatverandering en immigratie in de EU belangrijker worden dan economische groei en werkgelegenheid. Het geld komt immers toch 'uit het niets'! De ECB wordt inmiddels geleid door een juriste (Lagarde), die net, als toezichtshoudster, het grootste landenfaillissement van het IMF (Argentinie: de negende keer!) achter de rug heeft en nu vastbesloten is om het klimaat in Europa te veranderen. Kom maar op! Met zo'n staat van dienst kan de Euro/Dollar gemakkelijk zakken van 1.12 naar 0.80!

(EURO/DOLLAR): Iedereen is weer 'short' de Dollar, want de Euro/Dollar Chart lijkt eindelijk
positief te kunnen worden voor de Euro. De Eurozone heeft immers al jarenlang een overschot op de lopende rekening, maar er is een gevoel, dat relatief goedkope Europese activa weer aantrekkelijker zouden kunnen worden voor het internationale kapitaal. Mocht dat het geval zijn, dan zou de jarenlange kapitaaluitstroom uit Europa naar voornamelijk Amerika, kunnen worden teruggedraaid. Is dat 'wishful thinking'? Maar stel eens voor, dat de Euro, vanwege de toenemende Japanisatie van de Eurozone en een veel extremer monetair beleid van de ECB ten opzichte van de FED, tegen de verwachting in, toch uit de 'structurele' lange termijn opgaande trend valt? Dan krijgen de Dollar Bears het weer hard te verduren. Het uur van de waarheid is nabij! We zullen zien of de Euro weer wel of niet een valse start krijgt.


(A.G. BISSET Associates)

Intussen kunnen de, na Brexit, overblijvende 27 lidstaten, met name de twee kernlanden, Duitsland en Frankrijk, elkaar weer niet uitstaan. Stel eens voor, als Brexit, in tegenstelling tot de verwachting van de meeste doemdenkers, een economisch succes wordt, net zoals Singapore! In ieder geval heeft, in het verleden, geen enkele unie van verschillende landen en culturen (minstens 150 in totaal) het uiteindelijk overleefd. De vereiste solidariteit onderling heeft nu eenmaal bepaalde grenzen.

Vergeet ook niet de tijdbom van het Europese bankwezen, dat nog steeds in een absolute malaise verkeert. Een herkapitalisatie daarvan, net zoals het Amerikaanse bankwezen na 2009, met afschrijvingen van slechte leningen, gedwongen grensoverschrijdende bankfusies en een verbod op door de staat gefinancierde particulier krediet, vergt meer dan alleen babystapjes naar een Europese bankunie, een Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) - een reddingsboei voor lidstaten, die hulp nodig hebben -, een Pan-Europees 'veiligheidspapier' ('safe asset', zoals Amerikaanse Treasuries) en een gemeenschappelijk depositogarantiestelsel. Dit alles kost nog een zee van tijd en handenvol geld! Tot nu toe lijkt zoiets, zelfs na 20 jaar (!), nog een brug te ver, zodat de Eurozone voortdurend blijft wankelen op drijfzand.

Bovendien moeten de Europese banken opdraaien voor de kosten van eigenkapitaal van gemiddeld 12%, wat, volgens UBS, ver boven hun rendement ligt. Verder zijn bankleningen ('bank assets') als percentage van de economie in de EU gemiddeld veel hoger dan in Amerika (85% in de EU, maar in 41 landen in de wereld, waaronder Nederland, nog aanzienlijk hoger, tegenover 62% in Amerika), waardoor de EU in de volgende bankcrisis, gewoonlijk elke 10 tot 15 jaar, weer een beroep zal moeten doen op de mogelijke hulp van de Amerikaanse Federal Reserve in de vorm van tijdelijke bilaterale swapovereenkomsten ('liquidity swaps'), net zoals in 2009.

https://www.theglobaleconomy.com/rankings/bank_assets_GDP/

AAN ALLE LEDEN EN LEZERS VAN HET BLOG: EEN HEEL VOORSPOEDIG 2020 TOEGEWENST IN GOEDE GEZONDHEID!


MEDEDELING: Het Blog SCHMULLADDERTJEONDERHETGRAS heeft thans 
6 soorten van lidmaatschap (zie hieronder). Word lid! Uw lidmaatschap geeft recht op 
persoonlijk advies, regelmatige Pamfletten, lunches, borrels en belangrijke artikelen.
U bent van harte welkom!


DIEDERIK SCHMULL,  2 Januari, 2020        Westcliff-On-Sea, ESSEX, U.K.









dinsdag 19 november 2019

DE LAATSTE DAG


DE LAATSTE DAG


Sommige Centrale Banken voeren al enige tijd een officieel monetair beleid van Negatieve Rente, wat eigenlijk als tijdelijke noodmaatregel bedoeld was om voornamelijk deflatie buiten de deur te houden of, in het geval van de Zwitserse Nationale Bank (SNB), het vluchtkapitaal richting de Zwitserse Frank te ontmoedigen. De gevolgen van een Negatieve Rente zijn immers, op den duur, catastrofaal voor het financieele systeem. Het is niets anders dan een 'suikerroes', wat de laatste dag van banken, verzekeraars en pensioenfondsen naderbij brengt.

De Riksbank, de Zweedse Centrale Bank, begon al in 2015 met dit kleuterexperiment voor de Zweedse Krona (SEK), gekoppeld aan een monetaire kwantitatieve verruiming (QE), om te ontdekken, wat er zou gebeuren. Nieuwsgierige kleuters vinden proefjes toch geweldig? Het was dan ook niet verwonderlijk, dat de Zweedse huizenprijzen in 2015 met 15% stegen, in 2016 met nog eens 9% en in 2017 met 7%. De woningbouw nam in 2015 toe met 31% en met nog eens 27% in 2016. Tegelijkertijd brak de verkoop van auto's alle records en trok zelfs de inflatie aan tot boven de gewenste 2%. Reken maar, dat de kleuters van de Riksbank enthousiast waren!

Maar in Augustus, 2017, stopte de muziek en de stoelendans was opeens voorbij. De huizenprijzen daalden, in 4 maanden, met 10%, terwijl de woningbouw inkromp met 30%. De autoverkopen stortten in met 20%. Inmiddels is de Zweedse officieele rente nog steeds negatief en de monetaire verruiming (QE) is, na een korte onderbreking, weer hervat! Kleuters vragen zich altijd af of je een zeepbel kan aanraken zonder dat hij stuk gaat. Deze film zien we overal weer voor de zoveelste keer. Als men niet oppast, wordt dit eindeloos. Maar niets is eindeloos.

De Riksbank heeft onlangs erop gezinspeeld, dat de tijd voor riskante monetaire experimenten ten einde loopt. De officieele Negatieve Rente van minus 0.25% zou in December a.s. wel eens kunnen worden verhoogd naar Nul! De Zweedse Krona (SEK) zou dan weliswaar wat kunnen stijgen, maar staat momenteel, vergeleken met 2012, nog steeds 30% lager tegenover de Euro. Tegelijkertijd daalt de inflatie weer, ondanks het wanhopige monetair beleid, dat ten koste lijkt te zijn gegaan van een evenwichtig financieel systeem. Een onbedoeld gevolg van dit experiment was, dat het aantal  van Zweedse huishoudens, dat tot de nek toe in de schulden zit (gemiddeld boven de 190% van het beschikbare inkomen), fors is toegenomen. Hoe lang nog, voordat andere Centrale Banken ook besluiten om door de zure appel heen te bijten en het roer omgooien? Bijna niemand, behalve degene, die nu kasgeld ziet als Koning, is voorbereid op het einde van een monetair beleid, dat ten koste van spaarders wordt gevoerd ('financieele repressie').

Bovendien hebben, wereldwijd, 40% van alle uitstaande staatsobligaties en 10% van alle uitstaande bedrijfsobligaties een Negatief Rendement, wat, bij aankoop, dus automatisch verlies oplevert op de afloopdatum. De Centrale Banken van Japan, de EU en de Eurozone hebben nu 80% van alle obligaties met een Negatief Rendement in bezit. Die beheersen het klimaat van Negatief Rendement met hun kwantitatieve verruiming (QE), totdat er een algemene kopersstaking in de markt zou plaatsvinden, wat trouwens al merkbaar is bij de Langere staatsobligaties van Duitsland en Japan. Een obligatie met een Negatief Rendement is immers uiterst speculatief, want het is alleen winstgevend, als het rendement nog negatiever zou worden. Toch zijn er talloze institutionele beleggers, die, door de bestaande regels, nog gedwongen zijn om dergelijke staatsobligaties te kopen, op elke prijs.

Dit brengt de oude dag voor velen, die kampen met de gebruikelijke gezondheidsproblemen en wachten op hun laatste dag, in gevaar. Een rendementsdaling van 1% in Langere staatsobligaties verhoogt immers de pensioenverplichting van een typisch pensioenfonds met liefst 20%. Daarom zal men rekening moeten houden met een drastische inkrimping van pensioenuitkeringen voor Opa en Oma en fors hogere jaarlijkse bijdragen van zoonlief en dochterlief aan de pensioenfondsen. De grote massa, die geen pensioen geniet, zal terugvallen op een ouderdomsvoorziening (AOW), die in vele landen nauwelijks toereikend is om rond te komen. De premies voor de verschillende volksverzekeringen zullen eveneens omhoog moeten blijven gaan. Reken maar, dat de pensioencrisis in alle hevigheid zal losbarsten, zodra de aandelenmarkten en onroerend goedmarkten weer eens met 50% dalen, zoals in 2000 - 2002 en in 2007 - 2009, om maar te zwijgen over een potentieele daling van meer dan 80%, zoals in 1929 - 1932 en, in Japan, tussen 1989 en 2009. Dan pas zal men inzien, hoe de huidige generaties in de watten zijn gelegd.

Het onlangs verschenen G30 Turner rapport over de opdoemende internationale pensioenscrisis:

https://www.professionalpensions.com/news/4006976/g30-turner-report-urges-action-fix-looming-pensions-crisis

Er is trouwens nu sprake van een onderbreking in de 30-jarige hausse in obligaties, na de spectaculaire stijging in waarderingen in de afgelopen paar maanden. Daarvoor zijn vele mogelijke redenen aan te voeren, maar de, wellicht structurele, herschikking in de kapitaalstromen tussen Amerika en China kan een belangrijke rol spelen. China had een 'dubbel-overschot' op haar handels- en kapitaalbalans en de recycling daarvan, voornamelijk in Amerikaanse Treasuries, is al enige tijd veranderd. Dit heeft geleid tot een verkrapping van het internationale beschikbare kapitaal en kan Centrale Banken dwingen om het monetair beleid voorlopig te blijven versoepelen. China heeft steeds striktere kapitaalcontroles, waardoor het Chinese kapitaal, binnen China, min of meer, geen kant meer op kan gaan. 

De excessieve besparingen van overschotlanden als Duitsland, Nederland en Japan blijken dus niet voldoende om de internationale kapitaalbehoeften te verlichten. Japan probeert bovendien haar excessieve kapitaal binnen het land zelf te houden via de 'Yen Carry Trade', waarbij buitenlandse speculanten de yen lenen tegen lage rente, om die dan te herbeleggen in activa met hogere rendementen. Het handelsoverschot van Japan is inmiddels verdwenen. Vaak wordt uit het oog verloren, dat de totale geldhoeveelheid van Japan en China, de olifanten van de internationale geldstromen, zo'n $ 37.000 miljard bedraagt, tegenover $ 14.000 miljard van de EU en $ 15.000 miljard van Amerika (alle cijfers van Haitong International). Er is dus weinig voor nodig om tijdelijk roet in het eten te gooien van de grote obligatie-hausse, tenzij de economische wereldrecessie zich aandient.

U.S. 30-YEAR TREASURY BOND YIELD

United States 30 Year Bond Yield
(TRADING ECONOMICS): Na de spectaculaire stijging van waarderingen in wereldwijde obligaties in 2019, is er duidelijk een kentering opgetreden, die vooral te danken is aan Japan en China. Maar dit is niet het einde van de 30-jarige obligatie-hausse.

Vergeet niet, dat een gemiddelde Amerikaanse beleggingsportefeuille van 60% aandelen en 40% obligaties, een jaarlijks rendement opleverde van 10% gedurende de laatste 30 jaar en zelfs van 14% in de laatste 10 jaar. Uniek, dankzij het onorthodoxe monetair beleid van de Centrale Banken. Maar dat lijkt in de komende 10 jaar niet voor herhaling vatbaar. Integendeel.

De 89-jarige Warren Buffett heeft nu, in zijn beleggingsmaatschappij Berkshire Hathaway, de grootste kaspositie opgebouwd ooit, terwijl de Amerikaanse beurskoersen de hoogste stand aller tijden hebben bereikt. Deze kaspositie is liefst 60% ($ 128 miljard) waard in zijn portefeuille van beursgenoteerde aandelen ($ 208 miljard). Dat spreekt boekdelen. Probeert hij ons iets te vertellen over een mogelijke zeepbel?

https://www.cnbc.com/2019/11/01/even-obvious-way-for-buffett-to-solve-big-cash-problem-is-a-puzzle.html

Warren Buffett's favoriete waarderingsmaatstaf voor de beurs, de toepasselijke 'Warren Buffett indicator', is de totale beurswaarde ten opzichte van het Bruto Nationaal Product. Net voordat de 2 vorige economische recessies in 2001 en in 2007 begonnen, was de beurswaarde van Amerikaanse aandelen respectievelijk 150% en 115% van het BNP. Daarna stortte de aandelenmarkt in met 50%. Laat deze indicator tegenwoordig nu al op 140% staan. Niemand weet, wanneer de laatste dag van een beurshausse aanbreekt, want als speculanten hun dierlijke instincten eenmaal laten botvieren, lijken er geen grenzen te bestaan aan hun hebzucht en hun risicotolerantie. Ligt een 'Melt-Up' nog in het verschiet? De angst 'om de boot te missen' (FOMO - 'fear of missing out') is immers een typische menselijke karaktertrek. Maar Centrale Banken moeten, op een gegeven moment, of ze willen of niet, hun geldhoeveelheidsmachine uitschakelen, want anders volgt er ruilhandel. 




(Y-Charts): De beurswaarde van Amerikaanse aandelen ten opzichte van het Bruto Nationaal Product (140%), ver boven de Buffett's bubbel-indicator. De periode van gemakkelijk geld verdienen lijkt ten einde te lopen.

Image

(BLOOMBERG): De totale waarde van alle beurzen ter wereld is nu $ 82.000 miljard oftewel 94% ten opzichte van het wereldwijde Bruto Nationaal Product. Buffett's bubbel-indicator van 100% ligt niet ver weg.

Een Grote Beurscrash en een wereldrecessie zijn trouwens al heel lang de favoriete hobby geworden van bijna alle beurswaarnemers, die redelijke waarderingen hoog in het vaandel dragen, en zijn daarom, in een tijd van monetaire liquiditeitsinjecties, op korte termijn, onwaarschijnlijk. In de afgelopen 21 maanden is de MSCI All Country World Index (ACWI) ingezakt met 3% en vele aandelenmarkten hebben, in die periode, al een daling van 20% tot 30% achter de rug (Opkomende Markten!). Maar het internationale monetair beleid van de Centrale Banken lijkt steeds soepeler te worden, met rentedalingen en kwantitatieve verruimingen (QE & Not-QE), wat zonder meer vergelijkbaar is met de 'Coup de Whiskey' van 1927 tot 1929. Zelfs China  heeft haar rente net, voor het eerst in 4 jaar, verlaagd. De Grote Beurshausse, sinds de schrik van 2009, lijkt dus nog volledig in tact, vooral doordat de Advance-Decline Line, de trend van het aantal stijgers en dalers, sindsdien, door dik en dun, de opwaartse trend heeft kunnen handhaven.

(MARKET INOUT): De S&P 500  Advance-Decline Line (aantal stijgers ten opzichte van het aantal dalers) heeft nog steeds een hardnekkige opwaartse trend, door dik en dun, sinds 2009 (10 jaar!). Chart toont de laatste paar maanden.

S&P 500 Advance / Decline Line


(YARDENI)(WSJ)(18 November, 2019): Charts van de ADVANCE/DECLINE LINE van de NEW YORK STOCK EXCHANGE (NYSE) SINDS 2003 (!):

https://www.yardeni.com/pub/smi-adline.pdf



(LEGG MASON): Kwantitatieve verruiming (QE) van de Centrale Banken gaat, na een tijdelijke onderbreking, nog vrolijk door. Let wel: dit is GEEN gelddrukken, zoals echt helikoptergeld, maar
gewoon een RUIL van relatief illiquide activa tegen liquiditeiten van de Centrale Bank ('Asset Swap'), die belegd of uitgeleend kunnen worden, zonder dat de geldhoeveelheid verandert. Echt helikoptergeld oftewel 'Geld uit het Niets', is nog steeds verboden door de BIS (Bank of International Settlements) te Basel, de Centrale Bank van 60 Centrale Banken. Daarom zitten de hyperinflationisten, al 10 jaar lang, beteuterd te kijken naar het gebrek aan echte consumentenprijs- en looninflatie. De tijdelijke activa-inflatie in aandelen, onroerend goed en Goud heeft ook niet geleid tot een hogere omloopsnelheid van het geld, wat nog steeds op een 60-jarig laagtepunt staat. Dat laatste is een voorwaarde voor echte structurele inflatie.

Vergeet niet, dat de echte grote finale van de beurshausse pas plaatsvindt, als schoenpoetsers en taxichauffeurs eindelijk stopppen met hun gezwets over de Bitcoinzwendel en daarna de stijgende beurskoersen hard achterna rennen. Dan pas volgt een Crash, niet daarvoor. Het pijnlijke beursjaar van 2018 bleek van voorbijgaande aard en de S&P 500 index (+ 26% tot nu toe in 2019) lijkt naar boven te willen uitbreken:

(LEGG MASON): S&P 500 index: verandering van koersniveau. EERST IN DE LIFT?

The S&P 500 experienced a significant drawdown in the fourth quarter of 2018.


Chart is centered on the January 2018 valuation peak for indexes indicated. Sources: Fidelity Investments, Bloomberg Finance LP, Haver Analytics; weekly data through 10/15/19. It is not possible to invest directly in an index. All indexes represented are unmanaged. All indexes include reinvestment of dividends and interest income unless otherwise noted. Past performance is no guarantee of future results.

(LEGG MASON): De MSCI  All Country World Index (ACWI): EERST MOGELIJKE UITBRAAK NAAR BOVEN?

Stock markets are always changing.  A 10-year chart for the MSCI ACWI shows a pattern of advances followed by corrections.


Shaded areas in upper panel highlight significant performance swings. Sources: Fidelity Investments, Haver Analytics; weekly data through 10/15/19. It is not possible to invest directly in an index. All indexes represented are unmanaged. All indexes include reinvestment of dividends and interest income unless otherwise noted. Past performance is no guarantee of future results.



Maar de markten moeten natuurlijk niet teveel op hun lauweren gaan rusten, want markten zijn tot alles in staat. De CBOE VOLATILITY INDEX (VIX), een maatstaf voor verwachte spanningen in de markt in de komende 30 dagen, is ingezakt (19 November, 2019) naar 12.29, ver beneden het 30-jaar gemiddelde van 19!

(BARCHART): De CBOE VOLATILITY INDEX STAAT HEEL LAAG. IS ER GEEN VUILTJE AAN DE LUCHT? IS ALLES ECHT WEL KOEK EN EI?



Alles heeft een cyclus. Er is een hele lange tijd van opgang, van stagnatie en van onverbiddelijke neergang. Als men zich bewust is van dit natuurlijke proces, dan is uiterste voorzichtigheid geboden, zodra het eindstadium van een cyclus lijkt te zijn aangebroken, zoals nu. De Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) wist het 200 jaar (1602 - 1800) vol te houden, voordat de firma het loodje moest leggen en failliet ging. Maar een unieke uitzondering vormt de eeuwigdurende waterschapsobligatie, uitgegeven door het Hoogheemraadschap Lekdijk Bovendams in 1648, later overgenomen door Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, die, na 371 jaar, nog steeds rente betaalt! De obligatie is aan toonder en niet op naam:

https://www.hdsr.nl/werk/watererfgoed-nieuw/eeuwigdurende/

Als de zeepbel in alle activa ('the everything bubble') eenmaal ontploft, net zoals na de ongelofelijke beurshausse van 1927 tot 1929 (aangejaagd door de 'Coup de Whiskey' van Benjamin Strong van de NewYorkFED), zal dat een ijzingwekkende ramp veroorzaken, die een internationale politieke en economische aardverschuiving tot gevolg heeft. In 1929 was Herbert Hoover net verkozen tot President van Amerika op het hoogtepunt van de vorige 70-jarige kredietcyclus. Hij kreeg toen de schuld in zijn schoenen geschoven voor de Grote Beurscrash en voor de Economische Depressie. 

Zou President Trump misschien de volgende zondebok kunnen worden van de aanstaande Grote Crisis, die hoogstwaarschijnlijk in de komende paar jaar onvermijdelijk wordt? Zowel Hoover als Trump waren zakenlieden, geen politici, die beschouwd werden als onderschatte 'outsiders' door de onzichtbare, globalistische, hand, die achter de schermen aan de touwtjes trekt (de 'Deep State'). Zulke 'vreemde eenden', die de fantastische mensen van regimeverandering, van, deels geheime, supranationale handelsverdragen, van open grenzen, en van een wereld, met enkele machtsblokken ('empires'), in de wielen durven te rijden, zijn een ideale 'Kop van Jut', om het maar eens populair te zeggen. Kan de 'laatste dag' van het huidige 70-jarige internationale kredietfeest nog enkele jaren worden uitgesteld of wordt President Trump, na een eventuele 'Melt-Up', het uiteindelijke mikpunt van de daaropvolgende Grote Klap, die dan kan leiden tot het globalistische paradijs, zonder soevereine landen, zonder oorlog, met een enkele wereldmunt en waar politiek is voorbehouden aan buigzame ja-knikkers, zoals nu al in China en Rusland? 'Laat een crisis nooit onbenut' (Churchill)('Never  let a good crisis go to waste').

Maar ondertussen doemen de Amerikaanse verkiezingen in 2020 op en, gezien de weinig charismatische Democratische kandidaten, kan President Trump weer, net zoals in 2016, worden herkozen met een minderheid van het aantal stemmen (46.1% tegenover 48.2% voor Hillary Clinton). Dat is voorgekomen in 10% van de 45 Presidentsverkiezingen. De Amerikaanse president wordt immers indirect gekozen door een kiescollege, waardoor hij, net zoals in 2016, met slechts een kleine meerderheid, behoeft te zegevieren in enkele belangrijke staten, zoals Florida, Pennsylvania, Michigan en Texas.  Abraham Lincoln werd in 1860 gekozen tot President met slechts 39.8% van het aantal stemmen, omdat twee derde van de Zuidelijke 'Slavernij'-staten niet op hem stemden. De Zuidelijke staten scheidden zich daarna dan ook af van de rest van Amerika, waarna de 4-jarige Amerikaanse Burgeroorlog uitbrak met 750,000 slachtoffers, ruim 3% van de toenmalige totale bevolking. Maar Lincoln werd in 1965, aan het begin van zijn tweede ambtstermijn,  vermoord door acteur John Wilkes Booth, die banden had met de geheime dienst van de Zuidelijke staten.

Opvallend is wel, dat elke neergang in de geschiedenis wordt versneld, als eenmaal de bezits- en inkomensongelijkheid historische hoogtepunten hebben bereikt. Is het systeem 'kapot'? Staat ons een fundamentele wending ('paradigm shift') te wachten? Aan het einde van zo'n neergang, is de maatschappij weer terug bij af. Echt waar? Lees de geschiedenis er maar op na. Opeens blijkt de decennialange uitzonderlijke overvloed van de laatste 70 jaar dan in rook te zijn opgegaan. 

Het aantal miljardairs (op papier) zal holderdebolder drastisch zijn geslonken. Wat jammer voor de linksradikalen, die, voor de zoveelste keer, een supervermogensbelasting ('soaking the rich') wensen in te voeren, wat, net zoals vroeger, meer kost dan het oplevert. Ondanks alles, is 1% van de belastingbetalers verantwoordelijk voor 27% van alle belastinginkomsten. Een onhandige aanpak van de 'rijken', zou een ware exodus op gang brengen van vaak zeer productieve burgers.

In een eind- en beginstadium van een cyclus is het heel gewoon om te geloven in allerlei doemscenarios. De ondergang van de wereld is natuurlijk weer nabij, dit keer verkondigd door de cultus van klimaatverandering. Iedereen speelt het spelletje een beetje mee, want dat is wat men wil horen, ookal gaat de natuur wel haar eigen gang. Herinnert u zich nog de atoomschuilkelders van de Koude Oorlog tijdens de jaren '50 en '60? En het gesuggereerde dieet voor de eventuele overlevenden NA de laatste dag?

https://www.eater.com/2017/12/12/16757660/doomsday-biscuit-all-purpose-survival-cracker

Dus dan maar geloven in bovennatuurlijke wonderen. Wonderen zijn immers niet te verklaren en maken het onmogelijke mogelijk: een Monetaire Reset, door Goud (?)-gedekte Crypto's en 'Geld uit het Niets' oftewel eindeloos, vooralsnog onwettig Helikoptergeld (PQE - People's Quantitative Easing). Want de angstige mens is nu zo goedgelovig, dat hij gemakkelijk is te vangen voor mooie sprookjes. Angst voor de toekomst is heel begrijpelijk op de top van een 70-jarige wereldwijde kredietcyclus. Bij excessieve schuld, als percentage van de economie, vermindert de economische groei, loopt het geboortecijfer snel terug en kan, steeds lagere, inflatie plotseling omslaan in deflatie, wat heel sneu zou zijn voor al diegenen, die flink geleend hebben. Stel je voor, als het geld juist MEER waard zou worden! Dat was o.a. het geval tussen  1850 en 1900. Het zwaard van Damocles van structurele economische stagnatie, of erger, zonder spoedige hoop op betere tijden, kan tot hevige politieke onrust leiden en zelfs, uiteindelijk, tot de staat van beleg. Maar geen probleem, want de onzichtbare hand is daarop al voorbereid.

Het beste houvast voor de werkelijke toekomst is wat de geschiedenis ons leert. De geschiedenis leert ons, dat elk hoogtepunt van een kredietcyclus vaak tot militaire conflicten leidt of om de aandacht af te leiden of om onafgemaakte zaken te beslechten. Schijnbaar veilige internationale verdragen worden genegeerd, blijken dan 'vodjes papier' te zijn en het ondenkbare vindt dan toch plaats.

Het sleutelartikel van het Noord-Atlantisch Verdrag uit 1949 is artikel 5, waarin elke lidstaat van de NAVO verplicht wordt om een aanval op een lidstaat te beschouwen als een aanval op alle lidstaten. Amerika deed een beroep op dit artikel na de aanslagen van 11 September 2001. Maar men kan zich afvragen of er tegenwoordig nog voldoende internationale solidariteit bestaat, zeker in de tijd van 'America First' en toenemend nationalisme elders. Iedereen moet zijn eigen boontjes maar doppen. Iedereen heeft zijn eigen problemen en de energie ontbreekt om zich te bemoeien met de problemen van anderen. Er is daarom veel meer kans op internationale misrekeningen. De Franse president Macron liet zich, tegenover het tijdschrift The Economist, onlangs al daarover al uit.

Het noodlot van Europa, met al haar verschillende culturen, was altijd, dat er, al eeuwenlang, de ene verwoestende oorlog na de andere woedde, waardoor emigratie van Europeanen de grootste export werd naar de rest van de wereld. Na het zoveelste conflict tussen Frankrijk en Duitsland, brak in 1914 opeens de Grote Eerste Wereldoorlog uit, omdat er een 'geheim' verdrag bestond tussen Belgie en Groot-Brittannie uit 1839 (!), welke de neutraliteit van Belgie garandeerde en welke door Duitsland werd beschouwd als een 'vodje papier'. Hoeveel 'vodjes papier', zoals de Baltische Staten, Taiwan, Oekraine, etc., bestaan er nog tegenwoordig? Om koude rillingen van te krijgen!

De gemeenschappelijke verklaring tussen China en Groot-Brittannie ten aanzien van Hong Kong (1 land, met 2 politieke systemen tot 2047) wordt door China, sinds de officieele soevereiniteitsoverdracht in 1997, allang als zo'n 'vodje papier' beschouwd. Dus men moet zo spoedig mogelijk vertrekken, zolang het nog kan! Idealistische Westerlingen, die China nooit echt zullen begrijpen, hebben vaak de illusie, dat doorgewinterde communisten, met een een-partij systeem, ooit zouden kunnen veranderen in Westerse Democraten. Democratie betekende in China vroeger altijd chaos en is een gruwel voor de schatrijke Chinese partijbonzen.

In het model van het staatskapitalisme van China en Rusland, krijgt men bezit uitsluitend in bruikleen en als men niet in de pas loopt, pleegt men verraad. Dan kan dat bezit in beslag worden genomen, verliest men zijn paspoort, krijgt men huisarrest of verdwijnt men. Na de tragische aanslagen van 11 September, 2001, werd ook in Amerika de USA PATRIOT ACT door het Congress heen gejaagd, waardoor iedereen, zonder uitzondering, onopgemerkt zijn privacy kan verliezen.

https://www.justice.gov/archive/ll/highlights.htm

De globalistische onzichtbare hand heeft weinig op met het soort politieke systeem, als er maar zaken kan worden gedaan. De 77-jarige Michael Bloomberg, ex-burgemeester van New York, met een vermogen van $ 52 miljard en een kersverse Democratische kandidaat voor het Amerikaanse presidentschap, beschouwt Xi Jinping van China (sinds 2018 benoemd 'voor het leven') helemaal niet als een dictator. Bloomberg heeft al jarenlang elk debat binnen zijn media-imperium over Chinese corruptie, luchtverontreiniging en onderdrukking van de 19 miljoen Oeigoerse Chinezen, in de kiem gesmoord, want anders komen zijn aanzienlijke zakelijke belangen in China in gevaar (Bloomberg L.P. is een prive-maatschappij). De onzichtbare hand kijkt liever de andere kant op ('turning a blind eye'), want confrontatie zou leiden tot verbanning uit een lucratieve markt. De werkelijke reden, dat Bloomberg zich alsnog verkiesbaar stelt, lijkt trouwens om te proberen om de links-radikale stromingen binnen de Democratische partij tegengas te geven. Zijn kandidatuur lijkt verder op een soort grap, die hem veel geld gaat kosten.

https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3030970/xi-jinping-no-dictator-american-businessman-michael-bloomberg

Hopelijk zal de wereld het komende (?) Chinese tijdperk bespaard blijven, want de vernedering van de Opiumoorlogen (1839 - 1860) met Groot-Brittannie en de twee oorlogen tussen Japan en China zijn nog vers in het geheugen gegrift van elke Chinees. Grimmige tijden zouden dan aanbreken! Maar China zal, in eerste instantie, proberen om de Amerikaanse invloed in de Stille Zuidzee ('Western Pacific') terug te dringen. Daaraan zullen vele landen op het Zuidelijk Halfrond even moeten wennen. De realiteit is, dat, economisch gezien, het, relatief dun bevolkte, Australie bijvoorbeeld, al een provincie van China is geworden. Wat toevallig, dat Amerika er genoeg van heeft gekregen om voortaan overal politieman te spelen.

Het tijdperk van Amerika, vooral sinds 1945, lijkt echter, tot de verrassing van velen, voorlopig nog lang niet ten einde te lopen. Haar voorsprong in essentieele groeisectoren als technologie wordt voortdurend onderschat. De gezamenlijke beurswaarde van Apple en Microsoft, bijvoorbeeld, is nu hoger dan die van alle Duitse aandelen bijelkaar. Maar veel belangrijker nog is de verwachte werkzame bevolking in de komende 100 jaar: de Amerikaanse bevolking lijkt te kunnen blijven stijgen, vanwege de relatief hoge geboortegraad en de relatief hoge immigratie naar het land, 'waar dromen werkelijkheid worden'. Maar die van alle andere landen, inclusief van China, lijkt flink te zullen inkrimpen:




MEDEDELING: Het Blog SCHMULLADDERTJEONDERHETGRAS heeft thans 
6 soorten van lidmaatschap (zie hieronder). Word lid! Uw lidmaatschap geeft recht op 
persoonlijk advies, regelmatige Pamfletten, lunches, borrels en belangrijke artikelen.
U bent van harte welkom!

DE 12de RIVA-BELEGGERSLUNCH en DE ZEVENDE RIVA-BELEGGERSBORREL

op Vrijdag, 29 November, 2019.  U bent van harte welkom! Voor nadere gegevens, zie rechterkolom.



SCHMULL - FAVORIETE BELEGGINGS - SUGGESTIES / FAVOURITE INVESTMENT SUGGESTIONS, November - December 2019.


(52 Bladzijden; 52 Pages). Voor nadere gegevens, zie rechterkolom.


DIEDERIK SCHMULL 19 November, 2019 Westcliff-On-Sea, ESSEX, U.K.